ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε΄ ΜΙΚΡΟΣ ΘΡΗΝΟΣ Το συγκεκριμένο ποίημα χαρακτηρίζεται από τον υπερρεαλισμό, αφού και ο Βλαωρίτης υπήρξε υπερρεαλιστής ποιητής. Το στοιχείο το ονειρικό και υπερβατικό διαφαίνεται ήδη από τους πρώτους στίχους, όπου έχουμε εικόνες και μεταφορές που αντιβαίνουν στην πραγματικότητα και μπορούν να χαρακτηριστούν τολμηρές. «Γράμματα που έγραψε στο βλέμμα τους η αγάπη Όνειρα που κέντησαν στον ύπνο τους οι αράχνες». Στη συνέχεια υπάρχει μία τολμηρή παρομοίωση στον στίχο 3 και 4, ενώ και στους επόμενους στίχους υπάρχουν εκφραστικά σχήματα που υποδηλώνουν την κυριαρχία της φαντασίας. Ταυτόχρονα, παρατηρούμε πως δεν υπάρχουν πολλά σημεία στίξης, παρά μόνο μία τελεία στο τέλος του ποιήματος. Αυτή η απουσία σημείων στίξης σίγουρα δείχνει με τη σειρά της την επιθυμία του ποιητή για απελευθέρωση από τη λογική. Πηγή φωτογραφίας: http://pteroen.wordpress.com/

 

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

ΟΜΑΔΑ ΣΤ΄ ΟΜΑΔΑ ΣΤ’ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ Ένα ποίημα του Δ. Π. Παπαδίτσα. Το κείμενο αναφέρεται στον Βλαδίμηρο, αδελφό του ποιητή που τον έπιασαν οι Γερμανοί και τον έστειλαν ως όμηρο στην Γερμανία. Κάποιοι από τους εκφραστικούς τρόπους του ποιήματος είναι: Στίχος 1: Ξημερώνει από όλες τις μεριές (Αποτελεί υπερβολή) • Στίχος 5 και 6: Ή ένα εκατομμύριο άστρα που τα ψάχνουν άπιστα δάχτυλα. Ή μια χρρυσοκίτρινη κοίτη που τελειώνει μέσα μου (Προσωποποίηση) • Στίχος 8: Προσωποποιεί τα χτυποκάρδια που δεν έγιναν έφηβοι. (Προσωποποίηση) • Στίχος 9: Το καλοκαίρι ζητιανεύει. (Προσωποποίηση) • Στίχος 19: Στα δόντια της απουσίας. (Προσωποποίηση) • Στιίχος 12: Φαντάσου την ψυχή μου σαν δωμάτιο εξοχικού σπιτιού. (Μεταφορά και προσωποποίηση) Στο ποίημα υπάρχουν οπτικοακουστικές εικόνες. • Στίχος 4: Ένα εκατομμύριο γυναικόπαιδα να φωνάζουν • Στίχος 13: Θα άκουγες τα κοκκόρια και τους γαλατάδες • Στίχος 16 εως 19: Είχαμε στο τραπέζι ένα φλιτζάνι τσάι παραπανίσιο. Τότε βούτηξα το ψωμί μου στην απέραντη πίκρα του Κι έτρωγα χωρίς να μπορώ να χορτάσω. Σκέψου τη ζωή μου Αυτό το βερίκοκο στα δόντια της απουσίας. Κάποιες από τις εικόνες που είδαμε υπερβαίνουν την πραγματικότητα όπως είναι: Στίχος 4, 13, 16 εως 19. Η απουσία σημείων στίξης δηλώνει τον υπερρεαλισμό του ποιήματος. Επίσης, δηλώνει την θέληση του ποιητή να ξεφύγει από την λογική και την πραγματικότητα. Άρα, αυτή η ελευθερία που νιώθει ο υπερρεαλιστής ποιητής διαφαίνεται όχι μόνο στο περιεχόμενο, αλλά και στη μορφή με τα ελάχιστα σημεία στίξης που υπάρχουν. Παρατηρούμε δηλαδή πως πράγματι υπάρχουν τολμηρές μεταφορές και εικόνες που κάνουν το ποίημα πιο δύσκολο στην κατανόησή του, αλλά, ταυτόχρονα, και τόσο ωραίο και ενδιαφέρον, αφού ο αναγνώστης παρασύρεται να αφήσει κι αυτός ελεύθερη τη φαντασία του για να ερμηνεύσει το ποίημα. Αυτή η προσπάθεια να κυριαρχήσει η φαντασία και το όνειρο φαίνεται και στην παρακάτω φωτογραφία Πηγή φωτογραφίας: http://www.artvalue.com/auctionresult--l-pertz-markus-1941-germany-der-dandy-2507651.htm

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

ΟΜΑΔΑ Δ΄ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ: ΕΙΡ.ΙΩ. Γ.Β. Σ.Κ. Θ.Ε.

ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑΣ ΓΟΝΑΤΑΣ «ΑΝΟΙΞΗ» 1.Το ποίημα έχει επηρεαστεί από το κίνημα του υπερρεαλισμού και αυτό αποδεικνύεται μέσα από τις εξωπραγματικές εικόνες που δεν ακολουθούν τους κανόνες της λογικής. Πιο συγκεκριμένα, στην πρώτη στροφή στο δεύτερο στίχο εντοπίζεται η εικόνα «Πέρα οι λόφοι ...τσιγκέλι» ,στη δεύτερη στροφή στο δεύτερο στίχο έχουμε την εικόνα «Κόλλησα ... θρόισμα», καθώς και στην τρίτη στροφή στον πρώτο στίχο βρίσκεται η εικόνα «το’ νιωσα ... ψαριού».Μέσα από αυτές τις εικόνες γίνεται εμφανής η πρόθεση του ποιητή να υπερβεί την πραγματικότητα και να προσεγγίσει το όνειρο ενώ παράλληλα μετουσιώνει τις εσωτερικές του ενορμήσεις. Χαρακτηριστική είναι και η αντίθεση που παρατηρείται ανάμεσα στο 1 και 2 μισό τυ ποιήματος. Η εικόνας της Άνοιξης που αναδύεται στο τέλος του ποιήματος είναι υπερρεαλιστική. Ένα άλλο υπερρεαλιστικό στοιχείο είναι και η απουσία σημείων στίξης που όμως εδώ είναι υπαρκτά, γεγονός που δηλώνει πως ο υπερρεαλισμός δεν εκδηλώνεται πάντα και μόνο μέσω της απουσίας αυτών. Αντιθέτως, στο συγκεκριμένο ποίημα μπορεί τα σημεία στίξης να είναι υπαρκτά, από την άλλη όμως όλες οι χρησιμοποιηθείσες εικόνες που προσεγγίζουν τα όνειρο, αλλά και η απουσία στροφών που κάνουν το ποίημα να μοιάζει με πεζό, όλα αυτά υποδηλώνουν την επιθυμία του ποιητή να αποσπαστεί από τις ποιητικές δεσμεύσεις και να κάνει το ποίημα πιο ζωντανό, πιο αινιγματικό, που επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Πηγή φωτογραφίας: http://ifigeneiasiafaka.com/tag/%CF%80%CE%AC%CE%BC%CF%80%CE%BB%CE%BF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B1/

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

ΟΜΑΔΑ Γ OMΑΔΑ Γ΄ Έκτωρ Κακναβάτος «Ώρα δειλινή» Ο υπερρεαλισμός παρατηρήθηκε στους ποιητές της μεταπολεμικής περιόδου όπως και ο συγγραφέας του συγκεκριμένου ποιήματος. Στο ποίημα παρατηρείται συσχέτιση αντικειμένων και ψυχικών καταστάσεων με συναισθήματα και ψυχικές καταστάσεις. Επίσης, οι εικόνες που βρίσκει κανείς στο συγκεκριμένο ποίημα τείνουν να προσεγγίζουν το όνειρο. Εκφραστικοί τρόποι και εικόνες • 2ος-3ος στίχος –εικόνα • 5ος στίχος-μεταφορά • 7ος στίχος- μεταφορά • 13ος στίχος-προσωποποίηση • 16ος στίχος-μεταφορά • 17ος στίχος-παρομοίωση • 18ος στίχος-μεταφορά Σημεία Στίξης: παρατηρούνται ελάχιστα στο ποίημα κάτι που πιθανότατα αντανακλά την ανάγκη του ποιητή να προσδώσει στο ποίημα απελευθέρωση από τη λογική και την πραγματικότητα. Παρατήρηση: πρώτη και δεύτερη εικόνα: αναδεικνύουν την ώρα δειλινή που αναφέρει το ποίημα. Η δεύτερη εικόνα αναδεικνύει, κατά κάποιο τρόπο,το υπερβατικό στοιχείο του ποιήματος. Πηγή φωτογραφιών: www.kolivas.de/archives/162065 http://earinosimeio.pblogs.gr

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

Σε ένα τμήμα της Γ΄τάξης εφαρμόστηκε εισαγωγικό σενάριο με τίτλο "Ποίηση και υπερρεαλισμός". Οι μαθητές εργάστηκαν ομαδοσυνεργατικά και έγραψαν τις απαντήσεις τους, οι οποίες και παρουσιάζονται παρακάτω: ΟΜΑΔΑ Β ΟΜΑΔΑ: B.Δ, ΑΛ. Γ., ΑΘ.ΑΡ., Π.Κ. Β΄ΟΜΑΔΑ ΠΟΙΗΜΑ: <<Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΠΟΙΗΤΗΣ>> • Στο ποίημα παρατηρούμε μία τάση προς αποφυγή από την πραγματικότητα και επιρροές από τον υπερρεαλισμό, καθώς απουσιάζουν τα σημεία στίξης. Το νόημα σε πολλούς στίχους ολοκληρώνεται συνεχίζοντας στον αμέσως επόμενο. Έτσι έχουμε το φαινόμενο του διασκελισμού. Στο ποίημα απαντώνται ακόμα και πολλές εικόνες αν και πιο σωστά το ίδιο το ποίημα αποτελεί μία εικόνα από μόνο του. Στην πρώτη στροφή παρατηρείται μία μεταφορά στ.3-4, καθώς και μία οπτικοακουστική εικόνα. Στην δεύτερη στροφή εκτυλίσσονται τα γεγονότα μέσα από κινητικές και οπτικές εικόνες. Και εδώ έχουμε μεταφορές και ο συνολικός λόγος του ποιήματος παρουσιάζεται κομματιαστός δηλαδή με ασθματικό ύφος. Αυτό παρατηρείται από το γεγονός ότι το ποιητικό υποκείμενο σε άλλους στίχους μακρολογεί ενώ σε άλλους συμπυκνώνει το λόγο του. • Στην Τρίτη και τελευταία στροφή βλέπουμε την απαισιόδοξη στάση του δημιουργού καθώς ο ίδιος αναφέρει ότι <<δεν έχω γράψει ποιήματα και μόνο σταυρούς σε μνήματα καρφώνω>>. Το ποίημα φαίνεται επηρεασμένο από αρνητικά γεγονότα και κατά πάσα πιθανότητα από περιόδους πολέμου. Καταγράφονται εδώ επιπλέον και οπτικές εικόνες και μεταφορές, οι οποίες όμως έχουν έντονο το υπερβατικό στοιχείο. Η τελευταία στροφή αποτελεί ίσως και μία απολογία του ποιητή ,έμμεσα, το γιατί δηλαδή ο ίδιος δν έχει γράψει πολλά ποιήματα. Το ποίημα εξελίσσεται μέσα από περιγραφές με την αφήγηση των αρνητικών γεγονότων. Είναι αυτοαναφορικό μιλάει δηλαδή για την ποίηση. Ο ποιητής είναι ομοδιηγητικός καθώς συμμετέχει ενεργά στην εξέλιξη του έργου του και παράλληλα έχουμε εσωτερική εστίαση. Ωστόσο δεν είναι παντογνώστης αφού γνωρίζει τα γεγονότα αυτά που ο ίδιος βιώνει. Έτσι, ο λόγος, όπως προαναφέρθηκε, είναι κοφτός χωρίς σημεία στίξης. Αυτά τα στοιχεία σε συνδυασμό με την εικονοπλασία και τα σχήματα λόγου, καθιστούν το ποίημα υπερρεαλιστικό καθώς φανερώνεται μέσα από αυτά η προσπάθεια του ποιητή να ξεφύγει από την πραγματικότητα και το συνηθισμένο. Θέλει να κάνει πιο ζωντανά, πιο παραστατικά τα βιώματά του, τα συναισθήματά του και γι' αυτό επιλέγει τον υπερρεαλισμό. • Πηγή φωτογραφίας: http://poihsh-logotexnia.blogspot.gr/2012/06/blog-post_735.html Η παραπάνω φωτογραφία είναι υπερρεαλιστική, αφού κυριαρχεί τα ονειρικό και υπερβατική στοιχείο και απέχει από την πραγματικότητα και τη λογική.

ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΟΝΟΠΡΑΚΤΟ Ε΄ΟΜΑΔΑΣ

Τίτλος: «Ένα όνειρο» Αφηγητής: Η ιστορία διαδραματίζεται στα πλαίσια μιας καθημερινής οικογένειας. Μια κοπέλα, η Ανδριάνα, ο αδελφός της, ο Χάρης και ο πατέρας τους. Ένας παραδοσιακός Έλληνας πατέρας που δουλεύει νυχθημερόν για να δει τα παιδιά του στο μέλλον σε μια κοινωνικά αποδεκτή θέση. Το απόγευμα, λοιπόν, εκείνο η Ανδριάνα, η μεγάλη κόρη, δέχθηκε ένα χαρμόσυνο τηλεφώνημα… Ανδριάνα: Χάρηηηη! Έλα, έλα! Χάρης: Έλα, πες γρήγορα, γιατί διαβάζω φυσική! Ανδριάνα: Ο Γιώργος από την τάξη μου μου είπε για ένα πάρτυ σε ένα club και θέλει να τραγουδήσω… Πώς θα το πω στον μπαμπά; Χάρης: Ρε, φοβερή ευκαιρία! Άστο πάνω μου. Κάτι θα κάνω! Αφηγητής: Καθώς τα 2 αδέλφια προσπαθούνε να βρούνε διάφορους πιθανούς τρόπους να το πούνε στον πατέρα τους, η πόρτα ακούστηκε και ο πατέρας μπήκε μέσα, μετά από μία ακόμη κουραστική μέρα. Ανδριάνα: Χάρη!! Τσακίσου! Ήρθε ο μπαμπάς! Πατέρας: Χάρη, Ανδριάνα; Χάρης: Η Ανδριάνα διαβάζει μπαμπά. Θέλω να σου πω κάτι. Έχεις χρόνο; Πατέρας: Άντε, πες μου. Χάρης: Θυμάσαι τον Γιώργο, τον φίλο της Ανδριάνας; Πατέρας: Αυτόν τον υποτιθέμενο rockstar; Τι έγινε με αυτόν; Χάρης: Είπε στην Ανδριάνα να τραγουδήσει σε ένα πάρτυ. Πατέρας: Άντε, πάλι τα ίδια; Ανδριάνα, έλα εδώ! Αφηγητής: Η Ανδριάνα φανερά εκνευρισμένη, αποφασίζει να αντιμετωπίσει τον πατέρα της. Πατέρας: Πάλι τα ίδια αρχίσαμε; Δεν σου είπα να κόψεις την παρέα με τέτοια άτομα; Ένα όνειρο έχω κι εγώ να σε δω γιατρό! Γιατί θες να το καταστρέψεις; Ανδριάνα: δεν μπορεί να περνάει συνέχεια το δικό σου! Είναι η ζωή μου, δεν θα κάνω εγώ ό,τι ήσουν εσύ ανίκανος να κάνεις εσύ! Χάρης: μπαμπά, άκουσε! Πατέρας: Εσύ σταμάτα! Πολλά σου έχω μαζεμένα κι εσένα. Άντε, μην αρχίσω! Ανδριάνα: Ξέρεις, τι; Μόνο ο αδελφός μου με καταλαβαίνει. δεν πρόκειται να καταστρέψω τα όνειρά μου ούτε για σένα ούτε για κανέναν! Αφηγητής: Η Ανδριάνα νευριασμένη πηγαίνει στο δωμάτιό της και ο Χάρης την ακολουθεί. Την ώρα που ανοίγει η πόρτα ακούγεται… Πατέρας: Όταν τα θαλασσώσεις και δεν θα έχεις να φας με αυτά που θες να κάνεις στη ζωή σου, εγώ δεν θα είμαι εδώ να σε ταϊζω! Αφηγητής: Κλείνοντας την πόρτα ο Χάρης κάθεται δίπλα της, έτοιμος να την στηρίξει όπως πάντα. Την συμβουλεύει να κάνει ό,τι λέει η καρδιά της. Ανδριάνα: Θα το κάνω! Σ΄ευχαριστώ πολύ Χάρη! Χάρης: Καλή επιτυχία! Να ξέρεις πως ό,τι και να γίνει, θα είμαι περήφανος για σένα! Αφηγητής: Η Ανδριάνα με τη βοήθεια και στήριξη του Χάρη, έφυγε από το σπίτι και πήγε να πραγματοποιήσει το όνειρό της. Ενωμένα τα δύο αδέρφια αντιστάθηκαν και καταπάτησαν την πατρική εξουσία! Μέσα στον επόμενο κιόλας χρόνο, η Ανδριάνα είχε υπογράψει συμβόλαιο με μια μεγάλη δισκογραφική εταιρεία και ο Χάρης τη στήριξε σε κάθε της βήμα!

ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΟΝΟΠΡΑΚΤΟ Δ΄ΟΜΑΔΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κατερίνα, ένα κορίτσι αρκετά γαλήνιο, αλλά ταυτόχρονα επαναστατικό ζει σε ένα απομακρυσμένο και ξεχασμένο από το χάρτη χωριό με την οικογένειά της. Από μικρή επιθυμούσε να είναι ελεύθερη και ανεξάρτητη, αλλά ο ηθικός χαρακτήρας του τόπου δεν της το επέτρεπε. Ένα καλοκαίρι, λοιπόν, καθώς καθόταν στην ακρογιαλιά και αντίκρυζε το ηλιοβασίλεμα να ρίχνει τις ακτίνες του στο μαγικό και καταγάλανο νερό, ξαφνικά εμφανίστηκε μπροστά της ένα αγόρι. Έκατσαν δίπλα της και άρχισαν να συζητούν. Μετά από τη γνωριμία αυτή, ξεκίνησε ένας μεγάλος έρωτας, αλλά το μέλλον είχε άλλα σχέδια για εκείνους. Αφού πέρασε αρκετός καιρός, ήρθε ένα απρόσμενο γεγονός κι όλα βγήκαν στο φως! Ο πατέρας εξαγριώθηκε μιας και φοβόταν τον εξευτελισμό και την ταπείνωση από τους συγχωριανούς! Πατέρας: Η μονάκριβη κόρη μου, πώς τόλμησε να με προδώσει; Την μεγάλωσα με τόση αξιοπρέπεια, της παρείχα τα πάντα και ποιο το ευχαριστώ; Μητέρα:…… (δεν μιλάει) Πατέρας: Δε μιλάς; Παίρνεις και το μέρος της; Αλλά βέβαια, εσύ φταις! Εγώ στα ‘λεγα να μην της δίνεις θάρρος, αλλά δεν μ΄ ακούει κανένας! Μητέρα: Άντρα μου, μη βιάζεσαι! Περίμενε να έρθει να μιλήσουμε και θα τα ξεκαθαρίσουμε όλα… (Ανοίγει η πόρτα και μπαίνει η κόρη) Πατέρας: Έλα εδώ αμέσως! Πώς τόλμησες; Αν πιστεύεις πως θα σε αφήσω να ζήσεις το «όνειρό» σου τόσο εύκολα, ύστερα από τα ρεζιλίκια σου, είσαι γελασμένη! (Τη χτυπάει στο πρόσωπο. Κλαίει) Κατερίνα: Μα πατέρα άφησέ με να σου εξηγήσω! Τι έκανα; Το μόνο που κάνω είναι να ακολουθώ τα όνειρά μου και να αγαπώ τον Μιχάλη! Πατέρας: Ώστε Μιχάλη τον λένε, ε; Θα γίνει αυτό που θα πω! Ή ξεχνάς τον Μιχάλη σου ή ξεχνάς τα όνειρά σου! Κατερίνα: Μα, πατέρα… Πατέρας: Σιωπή! Μητέρα: Άντρα μου, μην της συμπεριφέρεσαι έτσι. Κόρη σου είναι! Πατέρας: Κι εγώ πατέρας της, αλλά δεν την σταμάτησε αυτό! Κατερίνα: Εγώ τον αγαπώ και θα τον βλέπω με ή χωρίς τη θέλησή σου! Πατέρας: Δεν πρόκειται να ξαναδείς το φως του ήλιου! (Αφού την κλείδωσε στο υπόγειο, ύστερα από μέρες βρέθηκε η Κατερίνα αγκαλιά με τον Μιχάλη, ξαπλωμένοι στο μέρος, όπου όλα ξεκίνησαν. Ήξεραν πως είναι ο μόνος τρόπος να είναι πάντα ΜΑΖΙ. Άλλωστε, μόνο εκεί ψηλά θα ζούσαν τελικά το όνειρό τους…).