ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΤΡΙΑΚΟΝΤΑ ΤΥΡΑΝΝΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ

Ομαδική εργασία των Η. Μ., Μ.Μ και Σ.Μ. 1.Σε ποιες αποτρόπαιες πράξεις προέβηκαν οι Τριάκοντα για να εδραιώσουν την εξουσία του. Κάντε αναφορά και σε συγκεκριμένα αποσπάσματα από τα Ελληνικά του Ξενοφώντα που διδαχτήκατε. Κατά την οκτάμηνη διάρκεια της εξουσίας των τριάντα τυράννων (Ιούλιος 404 Φεβρουάριος 403 π.Χ.) καταλύθηκαν οι νόμοι και οι θεσμοί της Αθηναϊκής δημοκρατίας. Οι τριάκοντα τύραννοι εκλέχθηκαν για να συντάξουν νόμους, σύμφωνα με τους οποίους θα διοικούσαν την Αθήνα, διατηρώντας το «πατροπαράδοτο δημοκρατικό πολίτευμα» της Αθήνας. Έκρυψαν τις πραγματικές προθέσεις τους να εγκαθιδρύσουν ολιγαρχικό πολίτευμα. Επινόησαν διάφορες προφάσεις για να δικαιολογήσουν την καθυστέρηση στην ψήφιση νέων νόμων. (www.laventer.blogspot.com). Οι Τριάκοντα συμπεριφέρθηκαν σας πραγματικοί τύραννοι-δικτάτορες και αυτό είναι φανερό από τις πράξεις τους ,οι οποίες δεν εξύψωναν καθόλου το δημοκρατικό χαρακτήρα του πολιτεύματος το όποιο υποτίθεται ότι υπηρετούσαν. Αρχικά εγκατέστησαν σε θέσεις εξουσίας πρόσωπα που ήταν αφοσιωμένα σε εκείνους ενώ παράλληλα διέλυσαν τα δικαστήρια των ένορκων πολιτών (Ηλιαία). Επίσης η Βουλή συγκροτήθηκε από εξόριστους φανατικούς ολιγαρχικούς που είχαν επιστρέψει και παραχωρήθηκαν σε αυτή οι αρμοδιότητες του ποινικού δικαστηρίου. Ακόμη οι Τριάκοντα κατάργησαν τη μυστική ψηφοφορία των πολιτών και δημιούργησαν έναν κατάλογο 1000 έμπιστων τους ανθρώπων από τον οποίο διόριζαν άρχοντες στις τοπικές διοικήσεις. Επιπροσθέτως, οι Τριάκοντα απέδωσαν στον Άρειο Πάγο τα δικαιώματα που είχε πριν από τις μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα ,του Κλεισθένη και του Εφιάλτη. Τέλος κατάργησαν τη σύγκληση της Εκκλησίας του Δήμου –του δημοκρατικότερου έως τότε θεσμού της πολιτείας όπου ο κάθε πολίτης ήταν σε θέση και είχε το δικαίωμα να αποφασίσει για την πόλη του ,να λάβει μέρος ενεργά στην διαχείριση των θεμάτων που προέκυπταν και να επιλύσει τα προβλήματα που δημιουργούνταν. Επομένως, συμπεράνουμε πως οι ενέργειες των Τριάκοντα από την αρχή της διακυβέρνησης τους έδειξαν τις προθέσεις τους και αναίρεσαν τα λεγόμενα τους περί αποκατάστασης της δημοκρατίας με την κατάργηση μόνο ελαχίστων ακραίων νόμων. 2. Που κατά τη γνώμη σας, οφείλεται η σκληρότητα των πράξεων τους ; Από τον ορισμό της ίδιας της λέξης τύραννος μπορούμε ευκόλως να αντιληφθούμε το λόγο για τον οποίο συχνά προέβαιναν σε αποτρόπαιες και σκληρές ενέργειες. Ο τύραννος είναι ένα άτομο που κυβερνά ή γενικά ασκεί εξουσία με αυταρχισμό, σκληρότητα, αυθαιρεσία. Γενικά οι τύραννοι είναι πρόσωπα που παίρνουν την εξουσία με βία και με πραξικόπημα, χωρίς δηλαδή να εκλέγονται από το λαό. Οι πράξεις που επιλέγουν να κάνουν είναι άσχημες και αντιδημοκρατικές προκειμένου να εδραιώσουν τη δύναμη τους απέναντι στο λαό με τη μέθοδο του εκφοβισμού .Επίσης, οι τύραννοι είχαν να αντιμετωπίσουν πολλούς κινδύνους εφόσον κανένας δεν επιθυμούσε να κατέχει την εξουσία. Έτσι ο τύραννος είναι συνέχεια γεμάτος καχυποψία, έτσι ώστε να αντιμετωπίσει και να εξοντώσει τον οποιοδήποτε αντίπαλο του και να εξασφαλίσει τη θέση του. Ακόμη δεν είναι λίγες οι φορές που διοργανώνονται εξεγέρσεις και αντιδράσεις με σκοπό τη μεταβολή του τυραννικού πολιτεύματος από το λαό με αποτέλεσμα ο τύραννος να γίνεται όλο και περισσότερο καχύποπτος. Ο τύραννος βρίσκεται από την αρχή της εξουσίας του σε πολύ δύσκολη θέση γιατί είναι ένα πρόσωπο συνήθως μισητό από τους περισσότερους ανθρώπους. Έτσι οι βίαιες και σκληρές πράξεις του είναι φυσική συνέπεια της συμπεριφοράς που δεχόταν από τους ανθρώπους τους οποίους εξουσίαζε. Είναι πολύ πιθανόν να έπραττε με αυτόν τον τρόπο από αντίδραση για την αντιπάθεια που έδειχνε ο λαός στο πρόσωπο του. Τα άτομα αυτά που επιθυμούν να εξουσιάσουν μάζες και να ηγηθούν ενός συνόλου είναι συχνά άτομα φιλόδοξα και πολύ ανασφαλή. Συχνά επιζητούν ένα τρόπο έτσι ώστε να αναδειχθούν έστω και με τη βία ,να γίνουν το επίκεντρο της προσοχής και να αποφασίζουν για τους υπόλοιπους χωρίς να τους υπολογίζουν. Όταν αμφισβητούνται σε τόσο μεγάλο βαθμό όπως οι τύραννοι από το λαό προβαίνουν σε πράξεις που δείχνουν σκληρότητα και είναι τελείως αντιδημοκρατικές. Παρόλα αυτά υπήρξαν και περιπτώσεις που τύραννοι επιτέλεσαν μεγάλα και θαυμαστά έργα και η πολύ την οποία εξουσίαζαν γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη την εποχή εκείνη. 3. Αναζητήστε άλλες περιπτώσεις τυραννικών καθεστώτων στον αρχαιοελληνικό κόσμο (π.χ Πεισίστρατος ,Πολυκράτης κ.α). Συγκρίνετε την πολιτική που άσκησαν, καθώς και τις πράξεις τους με τις αντίστοιχες των Τριάκοντα. Σε ποια συμπεράσματα καταλήγετε ; Τυραννία Σε μερικές περιπτώσεις κάποιοι φιλόδοξοι άνθρωποι κατόρθωσαν να εκμεταλλευτούν τις φιλονικίες ανάμεσα στις διάφορες πολιτικές παρατάξεις και να πάρουν με τη βία την εξουσία. Οι άρχοντες αυτοί ονομάστηκαν τύραννοι. Οι τύραννοι διοικούσαν αυθαίρετα και έκαναν πολλές αδικίες, γι' αυτό ο λαός τους μίσησε και τους κατάργησε. Έτσι, η λέξη "τύραννος", που αρχικά σήμαινε άρχοντας, απόκτησε την κακή σημασία που έχει και σήμερα. Ο Πεισίστρατος υπήρξε κατά διαστήματα για συνολικά περίπου 20 χρόνια τύραννος των Αθηνών, στην περίοδο 561 έως 527 π.Χ. Προσπάθησε και κατάφερε να επιβάλει τυραννίδα τρεις φορές χρησιμοποιώντας άλλοτε συμμάχους από διάφορες πόλεις, άλλοτε από την ίδια την Αθήνα όπου υπήρχαν έντονες διαμάχες εξουσίας μεταξύ αντίπαλων ισχυρών οικογενειών, άλλοτε μισθοφορικό στρατό και άλλοτε τραγελαφικά τεχνάσματα. Τις πρώτες δύο φορές κατάφερε να επιβληθεί για μικρό χρονικό διάστημα, μετά το οποίο ανατράπηκε και εξορίστηκε. Την τρίτη φορά όμως έμεινε στην εξουσία μέχρι το θάνατό του. Αυτός επήλθε από φυσικά αίτια και σε μεγάλη ηλικία του Πεισιστράτου, το 527 π.Χ., οπότε τον διαδέχτηκαν οι Πεισιστρατίδες. Συνολικό έργο Στο διάστημα της διακυβέρνησής του σπάνια εφάρμοζε στυγνή τυραννία και φρόντιζε να κρατά πολιτικές ισορροπίες, μη καταλύοντας όλους τους θεσμούς. Εντούτοις με πολλούς τρόπους παρακώλυε την πραγματική λειτουργία της δημοκρατίας και ήλεγχε όλους τους μηχανισμούς της εξουσίας, παίρνοντας κατά καιρούς και ακραία, σαφώς τυραννικά μέτρα. Εξόρισε για παράδειγμα όλους τους σημαντικούς αντιπάλους του, που ήταν οι "παράλιοι", δηλαδή οι αριστοκράτες και οι μεγαλέμποροι υπό τον Αλκμεωνίδη Μεγακλή, και οι "πεδιακοί", δηλαδή οι επίσης αριστοκράτες, αλλά ολιγαρχικοί στις πεποιθήσεις γαιοκτήμονες υπό τον Λυκούργο γιο του Αριστολαΐδη. Πήρε συγγενείς όλων των αντιπάλων του ως ομήρους ώστε να μην τολμούν να του αντιταχθούν όσοι παρέμεναν στην Αθήνα - έστειλε τους ομήρους στη Νάξο όπου έγινε τύραννος ο προσωπικός φίλος του Λύγδαμις. Δήμευσε τις περιουσίες όσων εξόρισε και τις μοίρασε στους ακτήμονες ή στους μικροκτηματίες και γενικά πήρε στη συνέχεια οικονομικά μέτρα υπέρ των αγροτών, βοσκών, θητών και φτωχών που αποτελούσαν και το βασικό λαϊκό έρεισμά του. Στήριξε την πολιτική του στον "πόλεμο κατά των πλουσίων" αλλά πήρε και μέτρα που τον έκαναν αρεστό ακόμα και σε εκείνους, επειδή τόνωσαν το εμπόριο και τη βιοτεχνία. Αυτό το έκανε τόσο για να ευημερεί η πόλη, όσο και για να προσεταιρίζεται όσους αριστοκράτες και αστούς εμπόρους μέχρι πρόσφατα στήριζαν το κόμμα των "παραλίων" ή εκείνη την εποχή, των Αλκμεωνιδών. Απέφυγε τους πολέμους και στα ειρηνικά χρόνια της κυβέρνησής του η οικονομία της Αθήνας βελτιώθηκε σημαντικά, κατασκευάστηκαν πολλά έργα και δημιουργήθηκε σημαντική βιβλιοθήκη. Ο ίδιος είχε σημαντικά εισοδήματα από προσωπικές επιχειρήσεις που απέκτησε στο Παγγαίο όσο ήταν εξόριστος και έτσι δεν επιβάρυνε ιδιαίτερα τον κρατικό προϋπολογισμό με προσωπικές δαπάνες που θα τον αποξένωναν από το λαό. Συνέδεσε το όνομα του με σπουδαία εξωραϊστικά έργα (Εννεακρούνος πηγή, τελεστήριο της Ελευσίνας) καθώς και την προσπάθεια για δημιουργία βιβλιοθήκης Περίανδρος Ο Περίανδρος ο Κορίνθιος (668 – 584 π.Χ.) ήταν τύραννος της Κορίνθου που διαδέχθηκε τον πατέρα του Κύψελο που είχε ανατρέψει την δωρική αριστοκρατία. Ήταν περιώνυμος για την κακουργία αλλά και τη μεγαλοπραγμοσύνη και σοφία του. Υπήρξε στην αρχή πολύ ηπιότερος από τον πατέρα του αλλά αργότερα παρασύρθηκε σε αδικοπραγίες και ωμότητες. Ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι κάποτε ο Περίανδρος ζήτησε συμβουλή από τον τύραννο της Μιλήτου Θρασύβουλο πώς να στερεώσει καλλίτερα την Αρχή του και έλαβε με συμβολική πράξη την απάντηση ότι θα πρέπει να εξοντώσει κάθε ισχυρό αντίπαλο ή αντιδρώντα στο έργο του. Έκτοτε ο Περίανδρος δεν δίστασε ακόμη και να διαπράξει φόνους οικείων του. Έτσι φόνευσε με λακτίσματα τη γυναίκα του Λυσίδη την οποία και αποκαλούσε θωπευτικά «Μέλισσα». Μεταμεληθείς, με την ιδέα της εξιλέωσης, πρόσθεσε νέο αποτρόπαιο έγκλημα όταν κάλεσε σε επίσημη εορτή στην αυλή του τις επιφανέστερες γυναίκες της Κορίνθου τις ξεγύμνωσε και έκαψε τα ενδύματα και τα κοσμήματά τους επί της πυράς της εστίας. Τον εκ Λυσίδης γιο του Λυκάφρονα επειδή αντέδρασε στις συμπεριφορές του αυτές εξόρισε στην Κέρκυρα που τότε υπαγόταν στην Κόρινθο. Όταν αργότερα τον ανακάλεσε, ο Λυκάφρονας αρνήθηκε την πατρική και δημόσια θέση λέγοντας πως δεν μπορεί να συζεί με τον φονιά της μητέρας του. Τότε ο Περίανδρος δέχθηκε να παραιτηθεί υπέρ του γιου του και να αποσυρθεί στην Κέρκυρα. Όταν όμως πληροφορήθηκαν τούτο οι Κερκυραίοι φοβούμενοι μη τύχουν άλλης καταπίεσης φόνευσαν τον Λυκάφρονα. Ο Περίανδρος τότε για να τους τιμωρήσει συγκέντρωσε 300 παίδες των καλλιτέρων οικογενειών της Κέρκυρας και τους έστειλε στο Βασιλιά της Λυδίας Αλυάττη για να τους ευνουχίσει κατά το ασιατικό έθιμο. Το πλοίο όμως προσάραξε στη Σάμο και οι νέοι ελευθερώθηκαν. Ο Περίανδρος αν και αγαπούσε τις στρατιωτικές επιδείξεις φαίνεται πως δεν ενεπλάκη σε εξωτερικούς πολέμους. Τον μοναδικό που οργάνωσε ήταν κατά του πεθερού του Προκλέα, τυράννου της Επιδαύρου, με αιτία το θάνατο της κόρης του. Αυτές είναι περίπου οι μαρτυρίες των παλαιών που διασώθηκαν περί του Περίανδρου που ίσως να είναι ψευδείς ή υπερβολικές αν γίνει σύγκριση με άλλα γεγονότα από τα οποία διαπιστώνεται ότι επί εποχής του η Κόρινθος ανυψώθηκε σε δύναμη και ακμή και έφθασε να γίνει θαλασσοκράτειρα. Εκτός όμως αυτού ο Περίανδρος υπήρξε και κοινωνικός αναμορφωτής, νομοθέτησε κατά της ασωτίας, πολυτέλειας, εύρεση εργασίας σε φτωχούς και φορολογίας των πλουσίων. Προστάτευσε τα γράμματα και τις τέχνες και κατέστησε την αυλή του κέντρο πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Για δε τη σπάνια θυμοσοφία του κατατάχθηκε μεταξύ των επτά σοφών του αρχαίου κόσμου. Προϊόντα της διανοητικής γονιμότητας και ανθηρότητάς του αποτελούν αφενός ένα μακρύ ποίημά του με τίτλο «Υποθήκες στον ανθρώπινο βίο» από το οποίο ελάχιστα αποσπάσματα διασώθηκαν και αφετέρου τα αποφθέγματά του που αποστάζουν ευγένεια αισθήματος, αλάθητο πείρα και πρακτική σοφία, στοιχεία που βεβαίως δεν συνάδουν με τις περί αυτού κακόβουλες ιστορίες (έστω και στην έκταση που του αποδίδονται). Πολυκράτης Ο Πολυκράτης ήταν τύραννος της Σάμου κατά το δεύτερο μισό του 6ου αιώνα π.Χ. Ανάληψη εξουσίας Δεν είναι γνωστό ποια χρονολογία ακριβώς πήρε την εξουσία. Εκμεταλλεύτηκε μια γιορτή της Ήρας όταν όλοι βρίσκονταν έξω από την πόλη και ανέτρεψε το καθεστώς μαζί με τους αδερφούς του, που από τον Ηρόδοτο αναφέρονται ως Παντάγνωτος και Συλοσών. Μοίρασαν το νησί σε τρία μέρη και ο καθένας διοικούσε από ένα, όμως ο Πολυκράτης σκότωσε τον Παντάγνωτο και εξόρισε τον Συλοσώντα. Ακολουθώντας τη συνηθισμένη τακτική των τυράννων ο Πολυκράτης προσπάθησε πρώτα απ' όλα να εδραιώσει την εξουσία του. Σκότωσε ή εξόρισε όσο μπορούσε περισσότερους νεωκόρους, δηλαδή μεγαλογαιοκτήμονες, οι οποίοι επιθυμούσαν να εγκαταστήσουν στη Σάμο ολιγαρχικό πολίτευμα. Ο Πολυκράτης έφτιαξε ένα στόλο από εκατό πλοία και χίλιους τοξότες και λεηλατούσε τα νησιά του Αιγαίου, όπως για παράδειγμα τη Ρήνεια της Δήλου, την οποία αφιέρωσε στο Δήλιο Απόλλωνα. Κατάφερε επίσης να νικήσει το συνασπισμένο στόλο της Μιλήτου και της Λέσβου. Θεαγένης Ο Θεαγένης ο Μεγαρεύς ήταν τύραννος των Μεγάρων με καταγωγή από τη Νίσαια, αρχαία Μεγαρική πόλη , χτισμένη στις ακτές του Σαρωνικού, κοντά στο σημερινό χωριό Πάχη. Κατέλαβε την εξουσία το 625 π.Χ. και διακρίθηκε ώς προστάτης των τεχνών και ιδρυτής δημόσιων έργων. Έφτιαξε με τη βοήθεια του Ευπάλινου, υδραγωγείο και δεξαμενή. Ηταν πεθερός του Κύλωνα, μετά την αποτυχία του οποίου, εξακολούθησε την εκστρατεία κατά των Αθηναίων και κυρίευσε τη Σαλαμίνα. Σκοτώθηκε το 580 π.Χ. σε σύγκρουση με την ολιγαρχική φατρία των Μεγάρων. Θρασύβουλος ο Μιλήσιος Ο Θρασύβουλος ήταν τύραννος της Μιλήτου κατά τον 7ο αιώνα π.Χ. Υπό την εξουσία του, η Μίλητος διεξήγαγε μακροχρόνιο πόλεμο κατά της Λυδίας. Ο πόλεμος τερματίστηκε χωρίς αποφασιστική νίκη κάποιας παράταξης, αποτέλεσμα το οποίο ο Ηρόδοτος αποδίδει στο γεγονός ότι ο Θρασύβουλος ξεγέλασε τον Αλυάττη Β' ώστε να υπογραφεί ειρήνη. Μετά τον πόλεμο Μίλητος και Λυδία σύναψαν συμμαχία. Ο Θρασύβουλος ήταν σύμμαχος με τον Περίανδρο, τύραννο της Κορίνθου. Στις «Ιστορίες» του, ο Ηρόδοτος αφηγείται ένα διάσημο ανέκδοτο, στο οποίο ο Περίανδρος έστειλε στο Θρασύβουλο έναν απεσταλμένο αναζητώντας συμβουλές για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κυβερνήσει. Ο Θρασύβουλος, αντί να δώσει κάποια απάντηση, πήρε μαζί του τον απεσταλμένο και τον οδήγησε σε ένα χωράφι με καλαμπόκια. Εκεί, μπροστά στα απορημένα μάτια του άνδρα αυτού, άρχισε να κόβει τα ψηλότερα κοτσάνια με ένα ραβδί. Το μήνυμα, το οποίο ορθώς ερμήνευσε ο Περίανδρος, ήταν πως ο φρόνιμος ηγέτης φροντίζει να προλαμβάνει τους κινδύνους που απειλούν την εξουσία του, απομακρύνοντας νωρίς από τα πράγματα εκείνους που ήταν αρκετά δυνατοί να διεκδικήσουν την εξουσία του. Συμπέρασμα Γενικά οι τύραννοι της αρχαιότητας ήταν σκληροί όσον αφορά την εξουσία και τη διοίκηση των πόλεων. Τριάκοντα Τύραννοι Οι Τριάκοντα Τύραννοι συνιστούσαν μια ολιγαρχική κυβέρνηση τριάντα ατόμων, η οποία διαδέχτηκε την αθηναϊκή δημοκρατία μετά το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Διήρκεσε 8 μήνες, το 404 π.Χ Τον τρόπο αυτό διακυβέρνησης επέβαλε στους Αθηναίους ο Σπαρτιάτης στρατηγός Λύσανδρος μετά την παράδοση της πόλης, την οποία διαπραγματεύτηκε ένας από τους μελλοντικούς τυράννους, ο Θηραμένης. Η Εκκλησία του Δήμου προέβαλε αντίσταση, ωστόσο με τη βοήθεια μιας σπαρτιατικής φρουράς που εγκαταστάθηκε στην πόλη οι Τριάκοντα, με τον Κριτία επικεφαλής, εγκαθίδρυσαν ένα καθεστώς τρόμου, το οποίο διατήρησε στο ακέραιο τα πολιτικά δικαιώματα μοναχά 3.000 ατόμων, μέλη της δικής τους παράταξης. Οι αντίπαλοί τους μπορούσαν να βρουν ξαφνικά το θάνατο χωρίς να προηγηθεί δίκη. Εκείνοι που αντιστάθηκαν στην εξέλιξη αυτή των πραγμάτων εξοντώθηκαν χωρίς οίκτο, ανάμεσά τους κι ο ίδιος ο Θηραμένης που εξαναγκάστηκε να πιει κώνειο. Τον Ιανουάριο του 403 π.Χ., μετά από επτά ή οκτώ μήνες στην εξουσία, οι Τριάκοντα εκδιώχθηκαν από το Θρασύβουλο προς μεγάλη ανακούφιση των κατοίκων. Τύραννος Είναι ο κυβερνήτης του πολιτεύματος της Τυραννίας. Το πολίτευμα αυτό ίσχυε στην Πόλη-κράτος τον 8ο αιώνα. Οι τύραννοι ανέβαιναν στην εξουσία με την βοήθεια των οπαδών τους χωρίς απαραίτητα αυτό να είναι σύμφωνο με τη βούληση της πλειοψηφίας. Παρ' όλα αυτά, οι τύραννοι επεδίωκαν και πετύχαιναν να κερδίσουν την εύνοια μέρους ή ολόκληρου του λαού πραγματοποιώντας έργα ή επιτεύγματα πολιτισμικής φύσεως, ὀπως ο Περίανδρος της Κορίνθου και ο Πεισίστρατος της Αθήνας. Τελικώς οι τύραννοι απέτυχαν να φέρουν την ευημερία των πολιτών και συνεπώς ακολούθησε η Δημοκρατία, αρχικά από την Αθήνα, ενώ άλλες πόλεις οδηγήθηκαν στην Ολιγαρχία. Τύραννοι εξακολουθούν να υφίστανται σήμερα, επιδιώκοντας το προσωπικό τους συμφέρον 4. Προβείτε σε μια σύγκριση του καθεστώτος των Τριάκοντα και της Αθηναϊκής δημοκρατίας της εποχής εκείνης. Υπήρχαν περιπτώσεις άσκησης βίας επί περιόδου δημοκρατίας; (π.χ των Αθηναίων απέναντι στους συμμάχους τους); Υπαγορεύονταν από τους ίδιους λόγους με εκείνους των Τριάκοντα; Σε ποια από τις δύο παραπάνω περιπτώσεις υπήρχε μεγαλύτερη ωμότητα και γιατί ; Αρχικά διαβάζοντας τα ιστορικά κείμενα του Ξενοφώντα διακρίνουμαι τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα Αθηνά και Σπάρτη. Ό Ξενοφών μας περιγράφει τους δύο αντιπάλους οι οποίοι με κάθε τους κίνηση προσπαθούν να αποκτήσουν το πάνω χέρι στην εμφύλια διαμάχη. Οι διαφορές είναι μεγάλες αλλά η σημαντικότερη από αυτές είναι τα πολιτεύματα δημοκρατία για την Αθήνα με ένα τόνο ηγεμονικό και ολιγαρχία για την Σπάρτη. Ή Αθήνα προσπαθεί να επέμβει στις διάφορες Ελληνικές πόλεις ερχόμενη αντίθετη στο ολιγαρχικό καθεστώς της Σπάρτης. Οι περιπτώσεις βίας την περίοδο της δημοκρατίας ήταν άφθονες αφού η Αθήνα παρόλο που χαρακτηριζόταν από δημοκρατικό καθεστώς προβαίνει σε αποτρόπαιες πράξεις απέναντι στους συμμάχους της και στους αντιπάλους της .Πρώτα η δημοκρατική Αθήνα είχε διαπράξει παραβιάσεις του πολεμικού δικαίου .Επιπλέον με ψηφοφορία που είχαν κάνει ότι εάν νικήσουν στη ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς να κόψουν το δεξί χέρι όσων θα αιχμαλωτίζονταν και επίσης αφού κατέλαβαν μια Κορινθιακή και μια Ανδριώτικη τριήρεις πέταξαν το πλήρωμα των πλοίων στη θάλασσα. Μετά από αυτές τις απερίσκεπτες ενέργειες ακλούθησαν και άλλες ακόμη πιο βίαιες απέναντι στους ίδιους τους συμμάχους. Όμως και οι Τριάκοντα δεν υστερούσαν σε τίποτα αφού μόλις ο Λύσανδρος τους νίκησε στη ναυμαχία που έγινε οι Σπαρτιάτες αφού υποχρέωσαν την Αθήνα να αλλάξει πολίτευμα και αφού έφεραν τους τριάντα τυράννους καθώς πλήθαιναν οι αυθαιρεσίες του καθεστώτος και οι άδικες εκτελέσεις Αθηναίων πολιτών, πολλοί άρχισαν να ανησυχούν και να προσπαθούν να αντιδράσουν έτσι στην προσπάθεια τους να διαλύσουν μια πιθανή εξέγερση σκότωσαν πολλούς ή από προσωπικό μίσος ή για τα χρήματα τους. Έτσι αποφάσισαν να συλλάβουν ο κάθε ένας τους από έναν μέτοικο και αφού τον σκοτώσουν να δημεύσουν την περιουσία του. Ένας όμως από αυτούς αντιστάθηκε ο Θηραμένης τον οποίο όμως τον οδήγησαν σε θάνατο αφού προσπάθησε να φανερώσει το τυραννικό καθεστώς το οποίο επικρατούσε με τον ερχομό των Τριάκοντα στην Αθήνα . Αργότερα, όμως οι Αθηναίοι θέλοντας να δείξουν την δύναμη τους όπως γνωρίζουμε και από την ιστορία μέσω της συμμαχίας της Δήλου εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες των συμμάχων και επιβάλλουν τεράστιους φόρους. Η ενέργεια αυτή ήταν απόλυτα εναρμονισμένη με τις επιδιώξεις και τα συμφέροντα της, που στόχο είχαν την ανάδειξη της σε μεγάλη δύναμη .Παράλληλα, οι Αθηναίοι έκαναν ένοπλες στις συμμαχικές τους πόλεις καθώς αυτές παρουσίαζαν διαθέσεις αποχώρησης από την συμμαχία που είχε καταλήξει σε Αθηναϊκή ηγεμονία. Επιπλέον οι Αθηναίοι δείχνουν την σκληρότητα και την δύναμη στους Κερκυραίους πρέσβεις τους οποίους μάλιστα και φυλακίζουν θέλοντας να περάσουν τις δικές τους απόψεις στην Κέρκυρα η οποία παρόλο που είναι μικρή δύναμη προσπαθεί με διπλωματικούς τρόπους να έχει φιλικές σχέσεις και με τους Αθηναίους και τους Κορινθίους, η διπλωματική αυτή στάση της Κέρκυρας δεν είναι εντελώς απαλλαγμένη από κάποια δολιότητα και ιδιοτέλεια δηλώνει όμως έτσι ακριβή υπολογισμό και πολιτικό ρεαλισμό ώστε να βγεί αλώβητη από τις συγκρούσεις των δύο μεγάλων παρατάξεων. Έτσι και οι Αθηναίοι που αρχικά απορρίπτουν το αίτημα των Κερκυραίων διότι δεν θέλουν να παραβιάσουν την συμφωνία με τους Σπαρτιάτες (τριακονταετείς σπονδές του 445 π.Χ) βγαίνουν απόλυτα κερδισμένοι. Κατανοώντας τα παραπάνω καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι λόγοι βιαιότητας και της δημοκρατικής Αθήνας και του καθεστώτος των Τριάκοντα είναι κατά ένα πολύ μικρό ποσοστό διαφορετικοί. Οι λόγοι της Αθηνάς είναι πολίτικοι και επεκτατικοί προσπαθώντας με αυτούς τους τρόπους να επεκταθούν εις βάρος των υπολοίπων Ελληνικών πόλεων και να δείξουν ταυτόχρονα την τεράστια δύναμη τους πραγματοποιώντας τα προσωπικά τους οφέλη .Από την άλλη οι Τριάκοντα με αυτήν την βίαιη στάση τους απέναντι στους Αθηναίους πολίτες εκπροσωπούν το σκληρό αυταρχικό καθεστώς της Σπάρτης, ενώ παράλληλα εκτελούν και τα δικά τους προσωπικά τους συμφέροντα .Το κοινό τους όμως χαρακτηριστικό είναι η βίαιη συμπεριφορά και το προσωπικό όφελος κάτι το οποίο είναι απόλυτα λογικό αφού και οι δύο υποδαύλιζαν τους ανταγωνισμούς και οδήγησαν τις δύο πόλεις σε ανοικτή ρήξη τον Πελοποννησιακό πόλεμο, ο οποίος διήρκησε περίπου 30 ολόκληρα χρόνια προκαλώντας υλικές ζημιές ­καταστροφές, ανθρώπινες απώλειες ,ανάμειξη των Περσών στα Ελληνικά ζητήματα και τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις. Από τα προηγούμενα συμπεραίνουμε ότι οι Τριάκοντα τύραννοι έδειξαν πολύ περισσότερη σκληρότητα, βιαιότητα και ωμότητα σαν εξουσία. Αυτό συνέβη επειδή οι Τριάκοντα έπρεπε να αντιμετωπίσουν τις εξεγέρσεις των Αθηναίων πολιτών οι οποίοι προσπάθησαν να μεταβάλουν το πολίτικο καθεστώς και επιθυμούσαν να επανέλθει η δημοκρατία στην πόλη τους. ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ • (www.harrytsopanos.blogspot.com) • (www.istorikathemata.com • (www.laventer.blogspot.com) • (www.wikipedia.gr) Εικόνα, πηγή: www.katohika.gr ΒΙΛΙΟΓΡΑΦΙΑ • ( ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ,ΣΕΛ 98,99,102,103) • (ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΟΙ, Α’ΛΥΚΕΙΟΥ, ΣΕΛ 85)

EΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΥΡΑΝΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ Α.Μ & Ε.Μ για το τυραννικό καθεστώς στα πλαίσια του μαθήματος "Αρχαία ελληνικά Α΄Λυκείου, Ξενοφώντος ελληνικά" • Σε ποιες αποτρόπαιες πράξεις προέβησαν οι Τριάκοντα για να εδραιώσουν την εξουσία τους. Κάντε αναφορά και σε συγκεκριμένα αποσπάσματα από τα Ελληνικά του Ξενοφώντα που διδαχτήκατε. Η Τυραννία ήταν είδος πολιτεύματος κατά την αρχαιότητα. Kατά το πολίτευμα αυτό την ανωτάτη εξουσία έπαιρνε ένας άνδρας, ο Tύραννος, είτε δια της βίας είτε δια της απάτης. Οι Τριάκοντα Τύραννοι συνιστούσαν μια ολιγαρχική κυβέρνηση τριάντα ατόμων. Ο κύριος όρος εκλογής των τριάκοντα ήταν η σύνταξη νόμων με τους οποίους θα διοικούσαν την πόλη. Ενώ λοιπόν ο ΄΄δήμος΄΄ περίμενε την αποκατάσταση του πατροπαράδοτου πολιτεύματος δηλαδή της δημοκρατίας, ο Λύσανδρος και οι πιο φανατικοί ολιγαρχικοί εννοούσαν την επαναφορά του ολιγαρχικού καθεστώτος που υπήρχε πριν από δυο αιώνες. Οι αυθαιρεσίες όμως των τριάκοντα τυράννων δεν σταματούν εδώ. Ρυθμίζουν κατά βούληση τα κύρια θεσμικά όργανα στην διοίκηση της πολιτείας. Ενώ δηλαδή η βουλή των πεντακοσίων απαρτίζοταν από πενήντα άνδρες από κάθε φυλή ,την εποχή των τριάκοντα τα μέλη της εκλέγονταν από ένα κατάλογο 1000 μόνο πολιτών, που ήταν ιδιαίτερα έμπιστοι σε αυτούς και συνήθως πολιτικοί εξόριστοι. Παράλληλα παραχώρησαν στη Νέα Βουλή δικαστικές αρμοδιότητες, που εξυπηρετούσαν τα συμφέροντά τους. Κοντά σε όλα αυτά αξίζει να αναφερθεί ότι κατάργησαν και τη μυστική ψηφοφορία σε όλες τις διαδικασίες. Στη συνεχεία προσπαθώντας να κερδίσουν τις καλές εντυπώσεις και την εμπιστοσύνη του λαού στρέφονται κατά των συκοφαντών. Για να εξασφαλίσουν τη λαϊκή αποδοχή εμφανίζονται ως υπερασπιστές της αρετής και της τιμής των πάντων. Ζητούν ενίσχυση από την Σπάρτη και επιβάλλουν ξενικό ζυγό στην πόλη προκειμένου να εδραιώσουν την εξουσία τους. Μάλιστα αναλαμβάνουν τα έξοδα του στρατού κατοχής με χρήματα του Δημοσίου. Επίσης συμπεριφέρονταν με δουλικότητα στους στρατιώτες της Σπάρτης για να επιδοκιμάζουν τις αυθαιρεσίες τους. Έχοντας λοιπόν εξασφαλίσει την υποστήριξη τους προχωρούν στην τελευταία φάση του σχεδίου τους, τις εκκαθαρίσεις. Συλλαμβάνουν χωρίς διάκριση όλους τους πολιτικούς τους αντιπάλους και τους θανατώνουν χωρίς δίκη. Δε διστάζουν να έρθουν σε σύγκρουση ακόμη με ολιγαρχικούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι το γεγονός ότι αφού τελείωσε το λόγο του ο Θηραμένης έχοντας λάβει με το μέρος του την κοινή γνώμη και φοβούμενος ο Κριτίας μήπως τελικά γλιτώσει την καταδίκη μέσω της ψηφοφορίας και μη μπορώντας να το ανεχτεί αυτό προέβει στην αυθαίρετη διαγραφή του Θηραμένη από τον κατάλογο χωρίς την σύμφωνη γνώμη της Βουλής προκειμένου να προχωρήσει ανενόχλητος στην διαταγή του θανάτου του. (κεφάλαιο 3, παράγραφος 50 - 53) Άλλο ένα παράδειγμα, είναι η περίπτωση του Θηραμένη στην οποία ενώ είχε ζητήσει ικεσία από τους θεούς στο βωμό, οι τριάκοντα τύραννοι χωρίς δισταγμό και χωρίς να σεβαστούν το άσυλο που είχε ζητηθεί, με εντολή τους εισέβαλαν στο βωμό ο Σάτυρος και κάποιοι υπηρέτες και προσπαθούσαν να τον τραβήξουν. Μάρτυρες και συνένοχοι σε αυτό το αποτρόπαιο έγκλημα που προσβάλει τα δικαιώματα και τις αξίες των Αθηναίων έγιναν οι βουλευτές που έμειναν αδρανείς να παρακολουθούν τα γεγονότα χωρίς κανείς από αυτούς να επέμβει φοβούμενοι τους “ συνεργάτες ” των τριάκοντα. Έπειτα, αφού τον έσυραν μέσα από την αγορά, εκείνος προσπαθώντας να δώσει έμφαση στο έγκλημα το οποίο είχε υποστεί φωνάζε δυνατά. Ο Σάτυρος τον διέταξε να σωπάσει γιατί αλλιώς θα κλάψει πικρά και μέσα από την απάντηση του – “Και αν σιωπάσω δεν θα κλάψω πικρά;” - δηλώνεται η πικρία, η απογοήτευση και η βαναυσότητα με την οποία του συμπεριφέρονταν. Και στη συνέχεια, του έδωσαν το κώνειο και αφού το ήπιε απευθύνθηκε στον Κριτία που ήταν πολιτικός του αντίπαλος θέλοντας να δείξει πως πια δεν αποτελεί εμπόδιο για τα σχέδια του. (κεφάλαιο 3, παράγραφος 53 - 56) • Που, κατά την γνώμη σας, οφείλεται η σκληρότητα των πράξεων τους; Κατά την γνώμη μας, η σκληρότητα των πράξεων των τριάκοντα τυράννων οφείλεται στο ότι πέρασαν τα παιδικά-εφηβικά τους χρόνια σε μια δύσκολη εποχή γεμάτη πολεμικές αναταράξεις και ανασφάλεια για το μέλλον. Επίσης βίωσαν την σκληρότητα του πολέμου καθώς και την απώλεια συγγενικών τους προσώπων. Αυτό τους όπλισε με μια ισχυρή αντιπάθεια απέναντι στο δημοκρατικό πολίτευμα θεωρώντας το υπαίτιο για ότι τους είχε συμβεί. Επιπρόσθετα, αυτοί επειδή ορίστηκαν ως εκπρόσωποι των Σπαρτιατών στην Αθήνα έπρεπε να συμμορφωθούν με τις επιταγές που τους όρισε η Σπάρτη προκειμένου να διαφυλάξουν τις θέσεις τους στη διακυβέρνηση της Αθήνας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γεγονός ότι προκειμένου να εδραιώσουν την εξουσία τους οι τριάκοντα έστειλαν στην Αθήνα τον Κριτία μαζί με την σπαρτιατική φρουρά με σκοπό να εξαναγκάσει την εκκλησία του δήμου που μέχρι τότε είχε ισχύ να συμφωνεί με αυτά που ήθελαν να επιβάλουν. Όποιος δεν συμμορφωνόταν από τους Τριάκοντα πλήρωνε το τίμημα των πράξεων του (π.χ. Θηραμένης). Επιπλέον, οι τριάκοντα τύραννοι διακατέχονταν από ολιγαρχικά ένστικτα. Προσδοκούσαν να κατέχουν ισχυρές και με κύρος θέσεις στο πολιτική και στο στρατιωτική ζωή της Αθήνας. Αυτό όμως γινόταν εξαιρετικά δύσκολο με το δημοκρατικό πολίτευμα -στο οποίο την εξουσία την είχε ο λαός (δήμος)- έτσι κατέφευγαν σε ολιγαρχικά ιδεώδη στα οποία μπορούσαν να επιβληθούν ευκολότερα χρησιμοποιώντας τη βία ως κύριο εργαλείο τους. • Αναζητήστε άλλες περιπτώσεις τυραννικών καθεστώτων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο (π.χ. Πεισίστρατος, Πολυκράτης κ.α). Συγκρίνετε την πολιτική που άσκησαν, καθώς και τις πράξεις τους με τις αντίστοιχες των Τριάκοντα. Σε ποια συμπεράσματα καταλήγετε; Τύραννος είναι ο κυβερνήτης του πολιτεύματος της Τυραννίας. Οι τύραννοι ανέβαιναν στην εξουσία με την βοήθεια των οπαδών τους χωρίς απαραίτητα αυτό να είναι σύμφωνο με τη βούληση της πλειοψηφίας. Παρ' όλα αυτά, οι τύραννοι επεδίωκαν και πετύχαιναν να κερδίσουν την εύνοια μέρους ή ολόκληρου του λαού πραγματοποιώντας έργα ή επιτεύγματα πολιτισμικής φύσεως. Μερικά από τα παραδείγματα τυράννων που ακολούθησαν τα παραπάνω είναι οι εξής: • Αβαντίδας:Ο Αβαντίδας ήταν τύραννος, της Σικυώνος. • Αγαθοκλής:Ο Αγαθοκλής ήταν τύραννος των Συρακουσών και βασιλιάς της Σικελίας. • Αισχίνης :Ένας από τους λεγόμενους στην αρχαιότητα Τριάκοντα Τυράννους . • Αριστίων:Ο Αριστίων ήταν αρχαίος φιλόσοφος και τύραννος της Αθήνας . • Αρισταγόρας ο Μιλήσιος:Ο Αρισταγόρας ήταν τύραννος της αρχαίας Μιλήτου. • Αρχίας ο Θηβαίος:Ο Αρχίας ήταν ένας από τρεις Θηβαίους ολιγαρχικούς που κατέλαβαν την εξουσία της Θήβας με την βοήθεια της Σπάρτης. • Διονύσιος ο νεότερος:Ο Διονύσιος ο Νεότερος ήταν γιος του Διονυσίου του Πρεσβυτέρου από τη σύζυγό του Δωρίδα. • Διονύσιος ο Πρεσβύτερος:Ο Διονύσιος ο Πρεσβύτερος ήταν τύραννος των Συρακουσών. • Δούρις ο Σάμιος:Ο Δούρις ήταν τύραννος της πατρίδος του της Σαμου . • Ερατοσθένης (τύραννος):Ο Ερατοσθένης ήταν ένας από τους τριάκοντα τυράννους. • Ερμίας ο Αταρνεύς:Ξεκίνησε ως ευνούχος δούλος του τραπεζίτη και τυράννου Ευβούλου, με καταγωγή από τη Βιθυνία. Αργότερα διαδέχθηκε τον τύραννο Εύβουλο (348 π.Χ.), τον οποίο δολοφόνησε. • Ηγησίστρατος του Πεισίστρατου: O Ηγησίστρατος ήταν γιος του τυράννου της Αθήνας, Πεισίστρατου και της Τιμώνασσας, γυναίκας από το Άργος. • Θεαγένης ο Μεγαρεύς:Ο Θεαγένης ο Μεγαρεύς ήταν τύραννος των Μεγάρων. • Θηραμένης:Ο Θηραμένης (ευρίσκετο στην εξουσία για την περίοδο 411-404 π.Χ) ήταν ένας Αθηναίος πολιτικός, εξέχων στην τελευταία δεκαετία του Πελοποννησιακού Πολέμου. • Θρασύβουλος ο Μιλήσιος:Ο Θρασύβουλος ήταν τύραννος της Μιλήτου κατά τον 7ο αιώνα π.Χ. • Ιέρων Α' των Συρακουσών:Ο Ιέρων ήταν τύραννος της πόλης των Συρακουσών. • Ιππίας ο τύραννος:Ο Ιππίας (575 π.Χ. -490 π.Χ.) ήταν γιος του τυράννου των Αθηνών Πεισίστρατου τον οποίο και διαδέχθηκε μαζί με τον αδελφό του Ίππαρχο το 527 π.Χ. • Ίππαρχος ο τύραννος:Ο Ίππαρχος ήταν γιος του τυράννου Πεισίστρατου, ένας εκ των δύο Πεισιστρατιδών που κυβέρνησαν την Αθήνα μετά το 527 π.Χ. • Ίπποκλος:Ο Ίπποκλος ήταν αρχαίος Έλληνας τύραννος της Λαμψάκου. • Ιπποκράτης ο Γελαίος:Ο Ιπποκράτης ο Γελαίος ήταν τύραννος της Γέλας της Σικελίας. • Κύψελος:Ο Κύψελος ήταν τύραννος της Κορίνθου. • Κλεόβουλος:Ο Κλεόβουλος ήταν τύραννος της Λίνδου στη Ρόδο. • Κριτίας:Ο Κριτίας ήταν Αθηναίος πολιτικός, φιλόσοφος, ποιητής, ρήτορας και ο σκληρότερος και βιαιότερος από τους Τριάκοντα Τυράννους της Αθήνας. • Νίκαια η Κορίνθια:Η Νίκαια (3ος αιώνας π.Χ.) υπήρξε μια δέσποινα που έζησε στην Αρχαία Κόρινθο, ως σύζυγος του τυράννου της πόλης, Αλεξάνδρου. • Πεισίστρατος:Ο Πεισίστρατος υπήρξε κατά διαστήματα για συνολικά περίπου 20 χρόνια τύραννος των Αθηνών. • Περίανδρος:Ο Περίανδρος ο Κορίνθιος (668 – 584 π.Χ.) ήταν τύραννος της Κορίνθου. • Πολυκράτης:Ο Πολυκράτης ήταν τύραννος της Σάμου. • Τήλος (τύραννος):Ο Τήλος ήταν τύραννος της Σύβαρης στην αρχαία Ιταλία. • Τίμαρχος της Μιλήτου:Ο Τίμαρχος ήταν ένας τύραννος της αρχαίας ελληνικής πόλης της Μιλήτου. • Φάλαρις:Ο Φάλαρις υπήρξε πρώτος κατά χρονική σειρά τύραννος του Ακράγαντα, Δωρικής αποικίας στην Κάτω Ιταλία. • Χαρικλής:Ο Χαρικλής ήταν αρχαίος Αθηναίος δημαγωγός. Το 404 π.Χ. διορίστηκε μαζί με τους άλλους Τριάκοντα Τύρανους. Η πολιτική καθώς και οι πράξεις των Τριάκοντα Τυράννων σε σύγκριση με εκείνη τυραννικών καθεστώτων από άλλες πόλεις σε άλλα σημεία συγκλίνουν και σε άλλα αποκλίνουν. Οι τριάκοντα τύραννοι τοποθετήθηκαν στην πολιτική ζωή της Αθήνας από τους σπαρτιάτες και απέβαλαν την εξουσία τους με την βοήθεια μιας φρουράς. Αντίθετα ο Πεισίστρατος ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία 3 φορές χρησιμοποιούσε δόλιους τρόπους. Την πρώτη φορά αυτοτραυματίστηκε και μαχαίρωσε τα μουλάρια του και αφού σύρθηκε σε άσχημη κατάσταση στην πόλη ισχυρίστηκε ότι του επιτέθηκαν και πως από θαύμα ζει. Έτσι μη μπορώντας να αντιδράσουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι διότι θα θεωρούνταν υπαίτιοι για ότι του είχε συμβεί αναγκάστηκαν να του παρέχουν προσωπική φρουρά. Αυτή σιγά-σιγά αυξήθηκε αρκετά ώστε να πάρει την εξουσία της πόλης. Την δεύτερη φορά συνεργάστηκε με τον Μεγακλή ο Πεισίστρατος για να ανέβει στην εξουσία με δυο όρους να παντρευτεί την κόρη του Μεγακλή για να αποκτήσει παιδία και να διατηρήσει το νομοσχέδιο του Σόλωνα. Το τέχνασμα αυτό που χρησιμοποίησαν ήταν να βάλουν μια ψιλή και νεαρή γυναίκα ντυμένη με πανοπλία να υποδυθεί την θεά Αθηνά λέγοντας πως ήρθε να τον στέψει άρχοντα της πόλης. Αλλά επειδή ο Πεισίστρατος δεν τήρησε την υπόσχεση του να κάνει παιδία με την κόρη του Μεγακλή το σχέδιο τους αποκαλύφθηκε πολύ γρήγορα. Την τρίτη φορά πήρε την εξουσία με τον στρατό. Ο Κύψελος πήρε την εξουσία με την βία. Τέλος,ο Αγαθοκλής στηρίχθηκε στη στρατιωτική του θέση και την περιουσία του για να ανέβει στην εξουσία. Επίσης χρησιμοποίησε δημαγωγικά το λαό προς όφελος του. Οι τριάκοντα τύραννοι όταν ανέβηκαν στην εξουσία δήμευσαν περιουσίες. Το ίδιο έκανε και ο Πεισίστρατος ο οποίος αφού προέβει σε αυτή την ενέργεια, τις μοίρασε σε ακτήμονες και μικροκτηματίες. Ο Κύψελος δήμευσε τα βασιλικά κτήματα και τα μοίρασε. Οι τριάκοντα τύραννοι κατασκεύασαν έναν κατάλογο με 3.000 άτομα τα οποία δεν έχαναν τα δικαιώματα τους. Όλοι όσοι δεν περιλαμβάνονταν σε αυτόν τον κατάλογο μπορούσαν να χάσουν τη ζωή τους χωρίς να προηγηθεί δίκη. Ακόμα όσοι περιλαμβάνονταν στον κατάλογο και δεν συμμορφώνονταν με αυτά που επέβαλαν οι τριάκοντα θεωρούνταν επικίνδυνοι και μπορεί να έχαναν την ζωή τους αναπάσα στιγμή (π.χ. Θηραμένης). Ο Αβαντίδας σκότωσε τους εχθρούς του όταν ανέβηκε στην εξουσία. Ο Κύψελος εκδίωξε τους αντιπάλους του. Ο Πεισίστρατος εξόρισε τους αντιπάλους του και από όσους απέμειναν στην Αθήνα πήρε όμηρους συγγενείς τους. Ο Περίανδρος εξόντωσε κάθε αντίπαλο ή αντιδρώντα στο έργο του. Εκτός όμως από τις προηγούμενες αρνητικές ενέργειες οι τύραννοι προκειμένου να εδραιώσουν την εξουσία τους και να αποκτήσουν υποστηρικτές από το λαό έκαναν πράξεις θετικές για την πόλη τους. Ο Κύψελος καθιέρωσε τα Ίσθμια και ενίσχυσε το εμπόριο και την βιοτεχνία στην πόλη του. Ο Πεισίστρατος πήρε μέτρα υπέρ των αγροτών, των βοσκών, των φτωχών, βοήθησε στην οικονομική κατάσταση της πόλης, κατασκεύασε έργα όπως βιβλιοθήκη, έκανε εξωραΐστηκα έργα. Ακόμα απέφυγε τους πολέμους και δεν επιβάρυνε το κρατικό προϋπολογισμό με προσωπικές δαπάνες. Ο Περίανδρος, όταν ανέβηκε στην εξουσία ανυψώθηκε η Κόρινθος σαν δύναμη, η πόλη είχε την θαλασσοκρατία, κατασκεύασε κέντρο πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας και προστάτευσε τις τέχνες και τα γράμματα. Ήταν κοινωνικός αναμορφωτής, νομοθέτης κατά της ασωτίας και πολυτελείας, έβρισκε εργασία στους φτωχούς και φορολογούσε τους πλούσιους. (http://el.wikipedia.org) 4. Προβείτε σε μια σύγκριση του καθεστώτος των τριάκοντα και της αθηναϊκής δημοκρατίας της εποχής εκείνης. Υπήρχαν περιπτώσεις άσκησης βίας επί περιόδου δημοκρατίας; (π.χ. των αθηναίων απέναντι στους συμμάχους τους); Υπαγορεύονταν από τους ίδιους λόγους με εκείνους των τριάκοντα; Σε ποια από τις δυο παραπάνω περιπτώσεις υπήρχε μεγαλύτερη ωμότητα και γιατί; Η Αθήνα ανασυγκροτήθηκε και εξελίχθηκε σε μεγάλη δύναμη. Τέθηκε επικεφαλής μεγάλου μέρους των ελληνικών πόλεων ιδρύοντας την αθηναϊκή συμμαχία (478-477π.χ.). Ως έδρα της συμμαχίας ορίστηκε η Δήλος. Εκεί βρισκότανε το ταμείο και κάθε χρόνο συγκεντρώνονταν οι αντιπρόσωποι. Οι φόροι καθορίζονταν σε πλοία ή χρήματα. Αυτή ήταν μια από τις σημαντικότερες παραβιάσεις της έννοιας της δημοκρατίας αφού οι αθηναίοι στηριζόμενοι στην συμμαχία κατάφεραν να την μετατρέψουν σε αθηναϊκή ηγεμονία. Με αυτόν τον τρόπο επικρατούσαν έναντι των Περσών και των ίδιων των συμμάχων τους οι οποίοι δεν αντιδρούσαν επειδή φοβόντουσαν τις συνέπειες. Μετέφεραν το ταμείο της Δήλου από την Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών και χρησιμοποίησαν ένα μέρος των χρημάτων προκειμένου να εμποδίσουν τους συμμάχους που ήθελαν να αποχωρήσουν από τη συμμαχία με ένοπλη επέμβαση. Οι εισφορές των συμμάχων στο ταμείο που μεταφέρθηκε στην Αθήνα ήταν περίπου 8.000 τάλαντα. Επίσης τους επέβαλαν και έκτακτους φόρους με την μορφή πολεμικών αποζημιώσεων. Οι τριάκοντα τύραννοι ασκούσαν βία και παραβίαζαν τα δικαιώματα όλων των πολιτών εκτός από αυτούς που βρίσκονταν στην λίστα των 3.000. Εκείνοι μπορούσαν να διαγραφούν οποιαδήποτε στιγμή από τον κατάλογο αλλά έπρεπε να προηγηθεί δίκη. Βέβαια υπήρχαν και εξαιρέσεις όπου επειδή υποτίθεται ότι κάποια άτομα θεωρούνταν επικίνδυνα για το πολίτευμα διαγράφονταν αυθαίρετα από τον κατάλογο ενώ στην πραγματικότητα υπήρχαν πολιτικές σκοπιμότητες. Οι λόγοι για τους οποίους ασκούσαν βία οι τριάκοντα ήταν για να εδραιώσουν την κυριαρχία τους και να προστατεύσουν την τυραννία στην Αθήνα. Αντίθετα σε περιόδους όπου κυριαρχούσε το δημοκρατικό καθεστώς ασκούνταν βία προκειμένου να συνεχίσει να επωφελείται η Αθήνα εκμεταλλευόμενοι τους συμμάχους της για να είναι ισχυρή και μεγαλειώδεις πόλη. Τέλος, παρατηρούμε ότι και στις δυο περιόδους διαπιστώνεται άσκηση βίας. Στην Αθηναϊκή δημοκρατία υπήρχε κυρίως ψυχολογική αλλά και σωματική βία. Ψυχολογική διαπιστώνεται στο γενικότερο φόβο που είχαν οι σύμμαχοι των Αθηναίων και συχνά τους εμπόδιζε και στο να διατυπώσουν την άποψη τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι Σπαρτιάτες οι οποίοι αν και δεν φανέρωναν τις αντιρρήσεις τους είχαν επιφυλακτική στάση απέναντι στη συμμαχία της Δήλου. Κάτι αντίστοιχο συνέβαινε και με τις υπόλοιπες πόλεις που συμμετείχαν στη συμμαχία. Όσοι έkφραζαν την δυσαρέσκεια τους και ήθελαν να αποχωρήσουν από την συμμαχία εμποδίζονται από τους Αθηναίους χρησιμοποιώντας τα όπλα. Οι τριάκοντα χαρακτηρίζονταν περισσότερο για την ωμότητα των ενεργειών τους διότι εκτελούσαν χωρίς δισταγμό πολίτες. Η βία είναι καταδικαστέα σε όλες τις μορφές της και στην ψυχολογική και στην σωματική. Επίσης είναι καλό να θυμόμαστε πως η έξαρση βίας εξαρτάται περισσότερο από τα ιστορικά γεγονότα που διεξάγονται και λιγότερο από το πολίτευμα που έχει η κάθε πόλη. Περισσότερη ωμότητα διαπιστώνεται στις πράξεις των τριάκοντα διότι τους δινόταν η δυνατότητα να ασκήσουν βία φανερά χωρίς να υπάρχουν αντιρρήσεις από τους πολιτικούς τους αντίπαλους καθώς και από το λαό.

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ": ΤΟ ΤΥΡΑΝΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΤΡΙΑΚΟΝΤΑ

Ατομική εργασία της Π.Μ, τμήμα Α3. Ερώτηση 1: Σε ποιες αποτρόπαιες πράξεις προέβησαν οι Τριάκοντα για να εδραιώσουν την εξουσία τους; Κάντε αναφορά και σε συγκεκριμένα αποσπάσματα από τα Ελληνικά του Ξενοφώντα που διδαχθήκατε. Η εκλογή των Τριάκοντα, έγινε αμέσως μετά την κατεδάφιση των Μακρών Τειχών και των Τειχών του Πειραιά. Ενώ ήταν να συντάξουν ένα σύνταγμα που θα ρύθμιζε τον πολιτικό βίο, όλο ανέβαλλαν την σύνταξή τους και την δημοσίευσή του. Επίσης, συγκροτούσαν την Βουλή, όπως ήθελαν αυτοί. Άρχισαν να συλλαμβάνουν τους καταδότες που τον καιρό της δημοκρατίας είχαν κάνει την συκοφαντία επάγγελμα και τους παράπεμπαν σε θανατική ποινή. Κατάστρωναν σχέδια για να επιβάλουν την ανεξέλεγκτη κυριαρχία στην πόλη. Συλλάμβαναν όποιον δοκίμαζε να αντιδράσει. Οι αυθαιρεσίες του καθεστώτος πλήθαιναν το ίδιο και οι εκτελέσεις των πολιτών. Έτσι, κυριάρχησε η τρομοκρατία. Σκότωσαν πολλούς ή από προσωπικό μίσος ή για τα χρήματά τους. Αποφάσισαν να συλλάβει ο καθένας τους από ένα μέτοικο, να τον σκοτώσουν και να δημεύσουν την περιουσία του. Επειδή έκριναν ότι ο Θηραμένης ήταν σοβαρό εμπόδιο στις αυθαιρεσίες τους και άρχισαν να τον συκοφαντούν στους βουλευτές, στον καθένα ξεχωριστά ότι είναι επικίνδυνος για το καθεστώς. Μετά κάλεσαν σε συνεδρία την βουλή και ειδοποίησαν τους πιο αδίστακτους νεαρούς ( παρακρατικούς ) να είναι εκεί με μαχαίρια κάτω από την μασχάλη. ( Αρχαία Ελληνική Ιστορία Α΄ Λυκείου Ξενοφώντος Ελληνικά ) Ερώτηση 2: Που, κατά τη γνώμη σας, οφείλεται η σκληρότητα των πράξεών τους; Εφ ‘ όσον δεν είχαν την συναίνεση των πολιτών, έπρεπε να επιβληθούν δια της βίας. Είναι γνωστό πως στην Αθήνα επικρατούσε το δημοκρατικό πολίτευμα. Οι τριάκοντα τύραννοι, ερχόμενοι στην Αθήνα, αποτέλεσμα της ήττας της Αθήνας από τη Σπάρτη στον Πελοποννησιακό πόλεμο, επιθυμούσαν να επιβάλλουν ένα ολιγαρχικό καθεστώς, παρόμοιο με αυτό της Σπάρτης. Οι Αθηναίοι πολίτες όμως, όντας συνηθισμένοι από τα πλεονεκτήματα ενός δημοκρατικού καθεστώτος, δεν ήταν διατεθειμένοι να δεχθούν την ολιγαρχία Και αυτό όχι μόνο διότι αποτελούσε πλήγμα για το γόητρο της Αθήνας η αποδοχή ενός καθεστώτος που ελεγχόταν από τη Σπάρτη, αλλά και επειδή οι ίδιοι οι πολίτες δεν ήταν δυνατόν να χάσουν τα δικαιώματα που τους προσέφερε η δημοκρατία. Γι’ αυτό και οι τριάκοντα κατέφυγαν στη βία και την τρομοκρατία προκειμένου να επιβληθούν και να επιβάλουν την εξουσία τους. Ερώτηση 3: Αναζητήστε άλλες περιπτώσεις τυραννικών καθεστώτων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο ( π.χ. Πεισίστρατος, Πολυκράτης κ.ά. ). Συγκρίνετε την πολιτική που άσκησαν, καθώς και τις πράξεις τους με τις αντίστοιχες των Τριάκοντα. Σε ποια συμπεράσματα καταλήγετε; Ο Τύραννος Πολυκράτης εκμεταλλεύτηκε την γιορτή της Ήρας, όταν όλοι βρίσκονταν έξω από την πόλη και ανέτρεψε το καθεστώς μαζί με τους αδελφούς του. Μοίρασαν το νησί στα τρία και διοικούσε από ‘ένα ο καθένας. Όμως ο Πολυκράτης τους σκότωσε για να έχει όλη την εξουσία. Όπως όλοι οι τύραννοι προσπάθησε να εδραιώσει την εξουσία του. Σκότωσε όσους μπορούσε περισσότερους μεγαλογαιοκτήμονες. Έφτιαξε ένα στόλο από 100 πλοία και 1000 τοξότες και λεηλατούσε τα νησιά του Αιγαίου. Συμμάχησε με τον τύραννο της Νάξου, με τον Φαραώ της Αιγύπτου. Δολοφονήθηκε το 522 π.χ. πέφτοντας στην παγίδα του σατράπη των Σάρδεων. Όπως οι Τριάκοντα τύραννοι έτσι και ο Πολυκράτης είχαν ανάγκη την εξουσία και για να την αποκτήσουν χρησιμοποίησαν αθέμιτα μέσα με απότροπαίες πράξεις. ( el.wikipedia.org/wiki/Πολυκράτης ) Ερώτηση 4: Προβείτε σε μία σύγκριση του καθεστώτος των Τριάκοντα και της Αθηναϊκής δημοκρατίας; ( π.χ. των Αθηναίων απέναντι στους συμμάχους τους ); Υπαγορεύονταν από τους ίδιους λόγους με εκείνους των Τριάκοντα; Σε ποια από τις δύο παραπάνω περιπτώσεις υπήρχε μεγαλύτερη ωμότητα και γιατί; Η Αθηναϊκή δημοκρατία αναπτύχτηκε στην αρχαία Ελληνική πόλη-κράτος. Η Αθήνα ήταν η πρώτη γνωστή δημοκρατία και ίσως η πιο σημαντική κατά την αρχαιότητα. Οι άνθρωποι δεν εξέλεγαν αντιπροσώπους για να αποφασίζουν στο όνομά τους αλλά έπαιρναν οι ίδιοι αποφάσεις νομοθετικών και εκτελεστικού περιεχομένου. Ο Σόλων, ο Κλεισθένης και ο Εφιάλτης συνέβαλαν στην ανάπτυξη του δημοκρατικού πολιτεύματος. Το τέλος της τυραννίας των Πεισαστρατιδών αποδόθηκε στην δολοφονία του Ιππάρχου. Η Αθηναϊκή δημοκρατία διακόπηκε δύο φορές από ολιγαρχικές επαναστάσεις προς το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου. Οι Αθηναϊκοί θεσμοί αναβίωσαν, αλλά είναι αμφισβητήσιμο σε πιο βαθμό ήταν πραγματική δημοκρατία. Υπήρχαν περιπτώσεις άσκησης βίας κατά την περίοδο της δημοκρατίας π.χ. ο Σωκράτης που τον υποχρέωσαν να πεθάνει και ο εξοστρακισμός. Οι λόγοι που οδήγησαν σε άσκηση βίας στη δημοκρατία ήταν η ύπαρξη των θεσμών σε αντίθεση με την τυραννία. Δεν είναι αυθαίρετη άσκηση βίας, αλλά εφαρμογή των θεσμών. ( el.wikipedia.org/wiki/Αθηναϊκή δημοκρατία) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ –ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ 1. ( Αρχαία Ελληνική Ιστορία Α΄ Λυκείου Ξενοφώντος Ελληνικά ) 1. ( el.wikipedia.org/wiki/Πολυκράτης ) 2. ( el.wikipedia.org/wiki/Αθηναϊκή δημοκρατία) 3. Εικόνες:gennadeio.blogspot.com & el. wikipedia.org

ΣΤ΄ΟΜΑΔΑ- ΚΕΙΜΕΝΟ "Η ΚΥΡΙΑ ΝΤΟΡΕΜΙ"

Η ομάδα αυτή ανέλαβε να καταγράψει σε αφηγηματικό κείμενο την περιγραφή της οικογένειας της ηρωίδας και τη συμπεριφορά του πατέρα της. 6ο Φύλλο Εργασίας Εργασία 2.Κείμενο ,Η ΚΥΡΙΑ ΝΤΟΡΕΜΙ ΟΜΑΔΑ ΣΤ’ Εγώ δεν ανήκω σε πατριαρχική οικογένεια, οπότε ο πατέρας μπορεί να είναι ο επικεφαλής του σπιτιού, αλλά δεν είναι εκείνος που παίρνει τις αποφάσεις μόνος του, όχι μόνο για το τι θα κάνει οι οικογένεια, αλλά και πώς θα ανατραφούμε εμείς τα παιδιά. Συγκεκριμένα, δεν μας περιορίζει να ψυχαγωγηθούμε ή να απολαύσουμε τις χαρές της ζωής, όπως εμείς κρίνουμε. Ο πατέρας δεν έχει μεσαιωνικές αντιλήψεις για τις γυναίκες, ούτε κάνει μαρτύριο τη ζωή της μάνας μου και τη δική μου. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορώ να χαρακτηρίζω τις απόψεις του πατέρα μου ανατολίτικες, αντιθέτως μας έδειχνε την αγάπη του και νοιαζόταν για μας, ως και οικονομικά μας βοηθούσε. Δεν χρειάστηκε να κάνω το δικό μου, μόνο και μόνο ως αντίδραση. Αντιθέτως, πήγα να σπουδάσω στο Παρίσι και δεν μετάνιωσα που γύρισα στη πατρίδα μου, την Ελλάδα, κοντά στους συγγενείς και την οικογένειά μου.

Ε΄ΟΜΑΔΑ -ΚΕΙΜΕΝΟ "ΤΑ ΨΑΘΙΝΑ ΚΑΠΕΛΑ"

Εργασία αυτής της ομάδας αποτελούσε η γραφή μίας σελίδας ημερολογίου από την οπτική γωνία της ηρωίδας του έργου. ΟΜΑΔΑ Ε΄ Κηφισιά,11/12/1946 Αγαπητό ημερολόγιο, Η σημερινή μέρα δεν κύλισε έτσι όπως τη φανταζόμουν....Οι γονείς μας μας ανακοίνωσαν μία απόφαση που δεν περίμενα ποτέ πως θα συμβεί! Μας ανήγγειλαν πως οι διαδικασίες για την έκδοση διαζυγίου ήταν ήδη σε εφαρμογή. Κανένας δεν μίλησε, η σιωπή τα έλεγε όλα. Η καθεμιά μας αντέδρασε με τον δικό της τρόπο αφήνοντας να εννοηθεί ένα αναπάντητο ΓΙΑΤΙ??? Προσπαθούσα με κάθε τρόπο να καταλάβω ποιος και γιατί φταίει. Η μεγάλη αγάπη μου για τον πατέρα μου με έκανε να αμφισβητήσω κάθε επιχείρημα της μητέρας μου ως αίτιο του χωρισμού. Ο πατέρας μου ήταν τόσο αγνός, πώς μπορεί να έκανε κάτι τέτοιο που υποστηρίζει η μητέρα! Δεν ξέρω… Ένα μόνο μου μένει, να ευχηθώ η μητέρα και ο πατέρας να τα ξαναβρούν!

Δ΄ΟΜΑΔΑ- ΚΕΙΜΕΝΟ "ΣΤΕΛΛΑ ΒΙΟΛΑΝΤΗ"

η Δ΄ομάδα είχε ως εργασία να ταυτιστεί με την κεντρική ηρωίδα και να καταγράψει τα συναισθήματα και της σκέψης της σε μία σελίδα ημερολογίου της ΟΜΑΔΑ Δ΄ Αγαπητό ημερολόγιο, Δεν αντέχω άλλο αυτό το πράγμα , δηλαδή όλη την κακομεταχείριση που δέχομαι από την οικογένεια μου και ιδιαίτερα από τον πατέρα μου. Δεν καταλαβαίνω τον λόγο που δεν δέχονται την αγάπη μου για τον Χρηστάκη. Μου φέρονται σαν να είμαστε σε μια πρωτόγονη εποχή. Ο πατέρας μου με χτυπά συνεχώς, ο αδερφός μου δεν με σέβεται καθόλου και ακολουθεί πιστά τα βήματα του πατέρα μου. Η μόνη που με καταλαβαίνει είναι η μητέρα μου. Δεν τους ενδιαφέρει αν ζω ή αν έχω πεθάνει, παρά μόνο το αν θα μάθει ο κόσμος αυτά που συμβαίνουν στο οικογενειακό μας περιβάλλον. Ήθελα μόνο να μορφωθώ και να βρω έναν άντρα μου να με αγαπά, όχι με πολλά χρήματα και περιουσία, όπως ο πατέρας μου. Πάνω απ’ όλα, όμως, θέλω να σέβονται εμένα και τις επιλογές μου, θέλω να καταλάβουν ότι μ’ αυτόν τον άνθρωπο είμαι ευτυχισμένη. Νιώθω σαν να είμαι στην φυλακή, καθώς δεν έχω δικαιώματα σύμφωνα με τον πατέρα μου. Πιστεύω πως ο καλύτερος τρόπος για να σωθώ από την οικογένειά μου είναι ο θάνατός μου...

Γ΄ΟΜΑΔΑ- ΚΕΙΜΕΝΟ "Η ΦΟΝΙΣΣΑ"

Η γ΄ομάδα ανέλαβε να δώσει ένα διαφορετικό τέλος στην ιστορία της φόνισσας. ΟΜΑΔΑ Γ΄ Όταν βγήκαν στο φώς τα εγκλήματα της Φραγκογιανννούς, όλο το χωριό έμεινε άφωνο με τις προσπάθειες της να δώσει τέλος στην ζωή τόσων μικρών κοριτσιών και μεταξύ αυτών, και της ίδιας της εγγονής της. Οι περισσότεροι ήταν εξαγριωμένοι για το πώς κυκλοφορούσε καθημερινά στο χωριό, χωρίς τύψεις και ενοχές για όλες τις δολοφονίες που είχε κάνει, ενώ θα μπορούσαν και άλλα κοριτσάκια να βρεθούν νεκρά εάν δεν είχαν αποκαλυφθεί τα εγκλήματα της, άλλοι ήταν θλιμμένοι για τις απώλειες αυτές ενώ άλλοι λυπόντουσαν για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Φραγκογιαννού. Παρ’όλα αυτά η «φόνισσα» η Φραγκογιαννού θεωρούσε ότι είχε κάνει μεγάλο κατόρθωμα,διότι πίστευε ότι είχε σώσει τις ζωές αυτών των ταλαίπωρων κοριτσιών, που αργότερα θα ήταν δούλες των οικογενειών τους όπως η ίδια. Η Φραγκογιαννού όταν έμαθε ότι ο κόσμος ξέρει για τα κακουργήματά της προσπάθησε να κρυφτεί όσο μπορεί, έτσι ώστε να βρει τρόπο να δραπετεύσει. Έφυγε από το χωριό, εγκαταλείποντας το σπίτι της και την οικογένειά της. Η κόρη της ανησύχησε, όταν αντιλήφθηκε την απουσία της. Δήλωσε στην αστυνομία την εξαφάνισή της, στην οποία είχαν εν τω μεταξύ φθάσει καταγγελίες για τους φόνους της. Όλοι την έψαχναν. Η Φραγκογιαννού δεν είχε που να κρυφθεί και βρήκε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι. Ήταν χωρίς φαγητό και νερό για αρκετές μέρες. Σκεφτόταν τι να κάνει. Να παραδοθεί ή να δώσει τέλος στη ζωή της. Είχε φθάσει στα όριά της. Στο τέλος ξεψύχησε από την ασιτία και το κρύο. Σήμερα, η Φραγκογιαννού θα δεχόταν βαριές κατηγορίες εναντίον της, ενώ θα προσπαθούσε να αποδειχθεί αθώα. Θα αντιμετώπιζε την κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης κατά συρροή, χωρίς κανένα ελαφρυντικό και θα ερχόταν αντιμέτωπη με τη δικαιοσύνη.