Τρίτη 13 Νοεμβρίου 2012
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ, Γ΄ΟΜΑΔΑ
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ, Δ΄ΟΜΑΔΑ
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ, ΕΝΟΤΗΤΑ "ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ" E΄ΟΜΑΔΑ
Ε’ ΟΜΑΔΑ
TMHMA A4
Ε. Η ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ(αποσπασμα)
ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΕ ΘΕΑΤΡΙΚΟ
Σιόρα Επιστήμη: Αντρέα εβάρθηκες να ντροπιάσεις το φτωχικό μου;
Ρήνη: Ω μάνα, μάνα!
Αντρεας: Όχι!
Μάνα: Δεν εσκέφτηκες πως είμαστε φτωχοί ανθρώποι,αδύνατο μέρος,πως δεν έχουμε παρά του θεού την ολπίδα και την υπόληψη μας,και το μονάχο αποκούμπι τση φαμίλιας μου δεν είμαι παρά εγώ,μια καημένη γυναίκα,σαν έρμη,γιατί τον άντρα πόχω είναι σα να μην τον είχα;
Ρήνη: Ω μάνα! θα σου πει, η καρδιά του είναι χρυσή,δεν καταδέχεται την ατιμία.
Μάνα: Γιατί τον έμπασες μέσα; Γιατί ήρθες μέσα,Αντρέα; Η γειτόνισσα στο φόρο το βουκινίζει, κι έχει δίκιο, ποιος θα τήνε πάρει την δυστυχισμένη τώρα που της έκαμες αυτό το κακό;
Αντρέας: Άκου,όλο το μπόργο με εγνώρισε τίμιονε,και η ίδια με ξέρει.Τι να σου κάμω;Η αγάπη δεν παίρνει το θέλημα τω γονιώνε, γεννιέται μονάχη τση. Τη Ρήνη σου εγώ την επαίρνω.
Μάνα: Δε μένει άλλο, έτσι μόνο θα γλιτωθεί η τιμή μας.
Αντρέας: Αν θέλεις φέρε και τώρα τον παπά και το νούνο για να τελειώσει.Μα, σιόρα Επιστήμη, ξέρεις την περίληψη του σπιτιού μου. Ο κακομοίρης ο πατέρας μου μ’ αφήκε χρέγια ολοένα τα πλερώνω, τι να πρωτοκάμω μ’αυτά τα μπράτσα; Σκίσε μου την καρδιά μέσα θα βρεις τη Ρήνη σου. Την αγαπάω απο κείνο το βράδι, τα μάτια της με κάψανε. Μα πως να τήνε ζήσω, μα πως να κουναρήσω παιδιά;
Μάνα: Αυτό συλλογιέσαι! Και δεν βοηθάει ο θεός; Δουλευτάδες και οι δυο, ποιόνε έχετε ανάγκη;
Αντρέας: Όχι σιόρα επιστήμη, θα ξεπέσει και άλλο το σπίτι μου, τα μου το πουλήσουνε, θα ντορπιαστώ στον κόσμο!
Ρήνη: Δουλευτάδες και οι δυο, ποιόνε έχουμε ανάγκη; Και σε ένα καλύβι με την αγάπη μας, θα ξαλλάξουμε τη ζωή μας και για όλο το βιος του κόσμου;
Αντρέας: Θέλω νάσαι κυρά στα χέρια μου, δεν σε παίρνω στην κακομοιριά. Τι δίνεις ,κυρά Επιστήμη;
Μάνα: Τον άνθρωπο μου και την ευκή μου! Γιατί δεν πράζεις σαν τίμιος άντρας που είσαι; Την αγαπάς; Παρ’ τηνε! Ο θεός βοηθός! Φτωχοί άνθρωποι είμαστε, το ξερες!
Αντρέας: Χωρίς τίποτα;
Μάνα: Την επείραξες! Κι είναι αδύνατο μέρος η δύστυχη. Τρεις εκατοστές και όχι άλλα.
Αντρέας: Σαν τίποτα, τι να πρωτοκάμω;
Μάνα: Την επείραξες! Αν είσαι τιμημένος δείχ’ το, ειδέ την έχει στο λαιμό σου. Δος μου έξι να λευτραρώσω κάνε το σπίτι μου. Ανάθεμα τα τάλαρα!
Ρήνη: Ω δος τα μάνα! Μ’ αυτά θα αγοράσεις την ευτυχία μου. Όσοι άντρες κι αν είναι στον κόσμο, ούτε και βασιλόπουλα, δε θα με αγαπήσει κανένας σαν τον Αντρέα. Ούτε κι εγώ!
Μάνα: Τι λες; Εσύ έσφαλες, κι εγώ να αδικήσω τα δέρφια σου τα άλλα; Δύο θεριά αξαίνουνε ολοένα κατόπει σου και τ’ αρσενικό μένει στο δρόμο. Τι άλλο να κάμω για σας; Ό,τι μπορούσα δεν το καμα; Δεν έχω άλλα!
Αντρέας: Έτσι είναι αδύνατο.
Μάνα: Έτσι είτανε από την αρχή του το σπίτι σου, έτσι! Κ’ χαλάστηκε κατά πως του έπρεπε. Και συ από ακολουθάς το παράδειγμα. Ω καταραμένε, τι σου χρωστούσα να πειράξεις την ησυχία του σπιτιού μου, την καλύτερη κοπέλα του μπόργου, ω που να πιάνεις χρυσάφι και να γένεται χώμα!
Ρήνη: Μην καταριέσαι, δε το’ θελε έτσι, μάνα. Μ’ αγαπάει. Δος τα, δος τα !
Μάνα: Και συ, αφού εγίνηκες όπως εγίνηκες, κ’ έχασες ανέμυαλη, την καημένη σου τη νιότη! Σύρε, κακομοίρα μου, κουρέψου σε κανένα μοναστήρι! Ωχ, τι να σε κάμω!
Ρήνη: Ω! Δουλευτάδες και οι δύο ποιόνε έχουμε ανάγκη;
Αντρέας: Δεν μπορώ. Αύριο θα ‘μαστε στο δρόμο. Δε σε παίρνω στη φτώχια και στην καταφρόνια.
Ρήνη: Εσύ, μάνα και όχι Αντρέας, εσύ με παίρνεις στο λαιμός σου για λίγα λεφτά! Έχεις και δεν τα δίνεις. Και δέκα και δώδεκα εκατοστές έχεις, το ξέρω εγώ, και κάνεις δουλειές κάθε μέρα, και τ’ αβγατίζεις τα τάλαρα σου. Και τώρα...και τώρα θέλεις να με κλείσεις σε μοναστήρι, εμένανε που σ’ εδούλεψα, που τα ‘βγαλα η ίδια τα προικιά μου με τον κόπο μου, για να ‘χουνε τ’ άλλα σου τα παιδιά περσότερα. Ω μάνα! Ω μάνα!
Μάνα: Τρεις εκατοστές είναι δικές σου.
Αντρέας: Θα σε πάρω, έχει υπομονή!
Τρίτη 6 Μαρτίου 2012
ΕΞΙ ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ


Τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με έρευνες, μετά από απλές μαρτυρίες παιδιών, έχει επισημανθεί το πρόβλημα της σχολικής βίας, το οποίο παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις και εμφανίζεται ακόμα και σε μικρές ηλικίες, ακόμα και από το δημοτικό σχολείο, όπου τα κρούσματα κυρίως είναι περισσότερα.
Με ποιες, όμως, μορφές εμφανίζεται η σχολική βία;
Η βία, λοιπόν, ανάμεσα στους μαθητές μπορεί να είναι:
1.σωματική
2.συναισθηματική
3.λεκτική
4.σεξουαλική
5.ηλεκτρονική
Αν ψάχναμε λίγο τα αίτια μιας τέτοιας επιθετικής συμπεριφοράς των μαθητών θα ανακαλύπταμε τα λανθασμένα πρότυπα, την αλλαγή του τρόπου διασκέδασης των παιδιών, τα οποία, πολλές φορές, αναλώνονται σε παιχνίδια βίας στον Η/Υ, το γενικότερο κλίμα της κοινωνίας, όπου παρατηρείται έκπτωση των αξιών κ.ά.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Για τη μείωση των κρουσμάτων βίας στο σχολικό περιβάλλον απαραίτητη είναι η συνεργασία του σχολείου και της οικογένειας, ενώ πρέπει, επίσης, να συνειδητοποιηθεί από όλους πως η ύπαρξη υγιών προτύπων, η χρήση του διαλόγου και η ύπαρξη κανόνων πειθαρχίας στο σχολείο μπορούν με τη σειρά τους να συμβάλουν στη λύση του προβλήματος. Και το σημαντικότερο: αν πέσει στην αντίληψή μας ένα επεισόδιο βίας και παραβατικής συμπεριφοράς στο σχολικό περιβάλλον "δεν κλείνουμε τα μάτια"!
πηγή του βίντεο: www.youtube.com
πηγή των φωτογραφιών: www.palo.gr & www.newscosmos.com
Σάββατο 18 Φεβρουαρίου 2012
ΤΟ ΕΡΩΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Ο έρωτας και ο θάνατος (που μαζί με τη γέννηση) αποτελούν τα σημαντικότερα γεγονότα στη ζωή του ανθρώπου είναι θέματα διαχρονικά που απασχόλησαν κατά καιρούς και απασχολούν ακόμη την τέχνη και εν προκειμένω τη λογοτεχνία. Άλλωστε δεν είναι τυχαίος και ο στίχος του Σολωμού " Μόλις ειν' έτσι δυνατός ο έρωτας και ο Χάρος" (Κρητικός Σολωμού απόσπασμα 5[22], στ. 50).
Αν εξετάσουμε τη λογοτεχνία, ξεκινώντας από τους αρχαίους συγγραφείς, θα δούμε πως ο έρωτας συγκεκριμένα αποτελούσε την κινητήριο δύναμη, αλλά και πηγή έμπνευσης των λογοτεχνών. Η συζυγική, αγνή αγάπη της Πηνελόπης προς τον Οδυσσέα, ο έρωτας της Διδούς προς τον Αινεία (Aeneis, liber IV), ο έρωτας του Αίμωνα προς την Αντιγόνη (Σοφοκλέους Αντιγόνη), ο έρωτας -όχι πάντα ο αγνός-, αλλά περισσότερο ο σαρκικός, έτσι όπως παρουσιάζεται μέσα από τις ελεγείες του Κατ ούλου ή και του Τίβουλου, η ars amandis και τα remendia amoris του Οβιδίου, που αποτέλεσαν και την αφορμή εξορίας του τη γη του Πόντου (terra Pontica, όπως ο ίδιος αναφέρει στις επιστολές του), καθώς προσέκρουαν στο mos maiorum και στην πολιτική του Οκταβιανού, ο αγνός και άδολος έρωτας των έργων της Κρητικής Λογοτεχνίας (Ερωτόκριτος, Ερωφίλη), ο έρωτας του ναυαγού Κρητικού προς την αρραβωνιαστικιά του (επτανησιακή σχολή, Κρητικός Σολωμού), ο έρωτας έτσι όπως φαίνεται μέσα από τα έργα του Παπαδιαμάντη, ο οποίος δικαίως έχει χαρακτηριστεί και ως "ερωτικός Παπαδιαμάντης", αλλά και ο έρωτας έτσι όπως παρουσιάζεται στα έργα της νεότερης λογοτεχνίας (Μαρία Πολυδούρη "μόνο γιατί μ'αγάπησες" κ.ά) όλα αυτά δείχνουν πως το δυνατό αυτό συναίσθημα μονοπολεί τη σκέψη των ανθρώπων, αλλά και την τέχνη.
Αν, βέβαια, σκεφθούμε πως και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία δίνει εξέχουσα θέση στον έρωτα (Skakespeare,σονέτο 18, Schiller) θα μπορέσουμε να καταλάβουμε καλύτερα τη σημασία αυτού του συναισθήματος στη ζωή όλων.
Αν ξαναγυρίσουμε λίγο πίσω χρονολογικά και σκεφθούμε ότι οι Θεοί του Ολύμπου, έτσι όπως ήταν στη σκέψη και στη συνείδηση των ανθρώπων τότε, είχαν και ανθρώπινα πάθη, μαζί με τη θεϊκή τους υπόσταση,τότε θα καταλάβουμε πως ο έρωτας δεν κατέτρυχε μόνο τους θνητούς. Ποιος δε θυμάται από την ελληνική μυθολογία τους έρωτας του θεού Δία με θνητές ή τον έρωτα του θεού Άρη με την ιέρειά του Ilia, καρπός του οποίου υπήρξαν οι ιδρυτές της Ρώμης; Romulus και Remus..
Σε όλα τα παραπάνω έργα, εν κατακλείδι, άλλοτε ο έρωτας παρουσιάζεται ως
πηγή των φωτογραφιών: www.digital-camera.gr και www.helectra.wordpress.com. : σύμπλεγμα Αφροδίτης, Πάνα και Έρωτα, Δήλος 100 π.Χ., Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, Λεπτομέρεια από μαρμάρινο άγαλμα που βρίσκεται στην Αυστρία, μουσείο Βιέννης.
o Θεός Έρωτας.
Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2011
NΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ: "ΠΟΙΗΣΗ 1948"


Α. ΣΥΝΤΟΜΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:Ο Νίκος Εγγονόπουλος υπήρξε ποιητής, ζωγράφος,μεταφραστής, αγιογράφος και σκηνογράφος. Γεννήθηκε στην Αθήνα.Ως μαθητής φοίτησε οικότροφος σε σχολείο στο Παρίσι.Επέστρεψε, αργότερα, στην Αθήνα,όπου, αφού υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία, γράφτηκε στην Ανωτάτη Σχολή καλών τεχνών και στο εργαστήρι του Φώτη Κόντογλου, ενώ παράλληλα παρακολουθούσε και μαθήματα σε νυχτερινό Γυμνάσιο. Στα τέλη της δεκαετίας του '70 (1967) εκλέχτηκε καθηγητής στην έδρα Ελευθέρου Σχεδίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Πέθανε το 1985 από ανακοπή καρδιάς.
Έργα του έχουν μεταφραστεεί σε πολλές γλώσσες, αρκετά από τα οποία έχουν μελοποιηθεί από γνωστούς συνθέτες.
Β. ΠΟΙΗΣΗ 1948
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΤΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΟΣ:
1.Μας πληροφορεί για το χρόνο (εποχή εμφυλίου πολέμου)
2.Μας πληροφορεί για τη θέση της ποίησης σε περιόδους εμπόλεμων καταστάσεων (περιορισμένη ποιητική δημιουργία)
3.Οδηγεί σε γενίκευση του προβλήματος με την απουσία άρθρου.
Ο Εγγονόπουλος τονίζει πως σε περιόδους εμφυλίων σπαραγμών εκείνα που επικρατούν είναι ο θάνατος, η φρίκη, η δυστυχία.Συνεπώς, τότε η ποίηση και γενικότερα η τέχνη δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.Ακόμα, όμως, και αν υπάρξει τέχνη, αυτή θα περιγράφει τη ζοφερή κατάσταση του εμφυλίου.
Το «ΠΟΙΗΣΗ 1948» αποτελεί ποίημα για την ποίηση (αυτοαναφορικό), αφού αναφέρεται στο ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσει η ποίηση σε περιόδους εμφυλίων πολέμων, αλλά και γενικότερα εμπόλεμων καταστάσεων.
πηγή των φωτογραφιών: www.eggonopoulos.gr
Η 2η photo: πίνακας του Ν. Εγγονόπουλου με τίτλο "Αργώ"
Πέμπτη 7 Οκτωβρίου 2010
Δ. ΣΟΛΩΜΟΣ , ΜΟΥΣΑΙΟΣ ΚΑΙ SCHILLER:ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑΣ


Ο Διονύσιος Σολωμός ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια στην Ιταλία έκανε την πρώτη του απόπειρα εμφάνισης στο χώρο της λογοτεχνίας, γράφοντας ποιήματα στα ιταλικά κάτω από τον τίτλο Rime improvissate. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του και ερχόμενος στην Ελλάδα, στην προσπάθειά του να ασκηθεί στην ελληνική γλώσσα διάβασε- μεταξύ των άλλων- τους αρχαίους έλληνες συγγραφείς, τα θρησκευτικά κείμενα, την κρητική λογοτεχνία και τα δημοτικά τραγούδια. Από την άλλη, η επίδραση που άσκησε πάνω του ο πρώτος του δάσκαλος Rossi, αλλά και το κίνημα του Ρομαντισμού στιγμάτισαν το Σολωμό, κάτι που είναι εμφανές και στο έργο του.
Ο Κρητικός του Σολωμού, λοιπόν, έργο δραματικό, αφηγηματικό, λυρικό και συγκεκριμένα ο κεντρικός του ήρωας, ο ναυαγός κρητικός, το σκηνικό δηλ. η θάλασσα, οι αντιμαχόμενες δυνάμεις της φύσης και, από την άλλη, το ερωτικό στοιχείο και η σχέση του με την αρραβωνιαστικιά του, όλα αυτά θυμίζουν έντονα- όπως και πολλοί μελετητές έχουν παρατηρήσει- το γνωστό αρχαιοελληνικό μύθο με την Ηρώ και το Λέανδρο.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Ηρώ υπήρξε ιέρεια της Αφροδίτης και κατοικούσε στη Σηστό, κοντά στον Ελλήσποντο. Ο Λέανδρος κατοικούσε στην Άβυδο, μια πόλη νότια της αρχαίας πόλης Λαμψάκου (συμμάχου των Αθηνών), στα στενά του Ελλησπόντου. Οι δύο νέοι ερωτεύτηκαν ο ένας τον άλλο και κάθε βράδυ ο Λέανδρος διέσχιζε κολυμπώντας τον Ελλήσποντο για να συναντήσει την αγαπημένη του. Η Ηρώ, με τη βοήθεια της τροφού της, άναβε κάθε βράδυ έναν πυρσό, ώστε ο φως του να βοηθά το Λέανδρο προκειμένου να μην χάσει το δρόμο. Το ζευγάρι, όμως, όταν έφτασε ο χειμώνας για να μην τεθεί η ζωή του Λέανδρου σε κίνδυνο κολυμπώντας στην τρικυμισμένη θάλασσα, συμφώνησε να ξανασυναντηθεί με τον ερχομό της Άνοιξης. Η Ηρώ, όμως, το επόμενο βράδυ ξανάναψε τον πυρσό είτε από συνήθεια, είτε διότι λησμόνησε την υπόσχεση που είχαν δώσει. Ο Λέανδρος, παρασυρόμενος, πίστεψε πως το άναμμα του πυρσού μεταφράζεται σε κάλεσμα από την πλευρά της αγαπημένης του. Έτσι, πέφτει στη θάλασσα για να φτάσει κολυμπώντας στην Ηρώ. Οι αντίξοες καιρικές συνθήκες, όμως, δε στάθηκαν σύμμαχος στο Λέανδρο, ο οποίος πνίγηκε και ξεβράστηκε από το κύμα.
Το δράμα αυτό με το ερωτευμένο ζευγάρι κίνησε το ενδιαφέρον πολλών λογοτεχνών. Ήδη τον 5ο μ.Χ αι. ο Μουσαίος γράφει "τα καθ' Ηρώ και Λέανδρον". Για το ποίημα αυτό βλ και την ιστοσελίδα:http://users.uoa.gr/~nektar/history/tributes/ancient_authors/Musaeus/hrw_kai_leandros.htm
Από το ευρωπαϊκό πνευματικό στερέωμα τόσο ο λόρδος Μπάυρον, όσο και ο Friedrich Schiller έγραψαν ποιήματα, εμπνευόμενοι από το δράμα του Λέανδρου και της αγαπημένης του.
Παρατίθεται εδώ η πρώτη στροφή της μπαλάντας του Schiller:
Hero und Leander
Friedrich Schiller
Seht ihr dort die altergrauen
Schlösser sich entgegenschauen,
Leuchtend in der Sonne Gold,
Wo der Hellespont die Wellen
Brausend durch der Dardanellen
Hohe Felsenpforte rollt?
Hört ihr jene Brandung stürmen,
Die sich an den Felsen bricht?
Asien riß sie von Europen;
Doch die Liebe schreckt sie nicht.
Σε ποια συμπεράσματα θα οδηγούσε η σύγκριση του "Κρητικού" του Σολωμού και του μύθου με την Ηρώ και το Λέανδρο;
Στη φωτογραφία αριστερά: ο Λέανδρος νεκρός δίπλα στη θάλασσα, δεξιά: ο Schiller.
πηγή φωτογραφιών: wikipedia και www.hellenica.de.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)